Recensie: Blauw en geel en donkerrood en De Unieke Mier van Rymke Wiersma
De roman van Wiersma beschrijft de zoektocht van de tiener Jim naar haar eigen plaats temidden van wensen, verwachtingen en het onverwerkte verleden van volwassenen en leeftijdgenoten om haar heen. Blauw en geel en donkerrood lijkt een zoektocht naar een onbekende moeder, maar is vooral de zoektocht van een tiener naar haar eigen plek in het leven en in de maatschappij.
Aanknopingspunt voor de zoektocht is haar overleden moeder waarover zij nauwelijks meer weet dan dat zij in een kraakpand in de buurt van U. heeft gewoond. Dit geeft de lezer een beeld van zowel de kraakbeweging nu als de kraakbeweging in de jaren tachtig. Geen gedegen studie van verschillende stromingen maar een luchtig kijkje in bepaalde facetten van de toenmalige kraakbeweging; flarden van gebeurtenissen en anekdotes. Wiersma schrijft met humor, relativering maar vooral heel veel liefde voor jong en oud in het actiewezen. Een aantal keren dreigt een cliché maar weet Wiersma met een verrassende wending de lezer te blijven boeien.
Tal van dilemma’s komen aan de orde waarbij Wiersma het heden op originele wijze aan het verleden weet te verbinden.
De zoektocht van Jim is echter niet alleen een verbinding van heden en verleden van de kraakbeweging; het biedt ook een realistisch beeld van “de alternatievelingen” van toen en hoe het hun vergaan is. Daarbij wederom geen clichés maar een bonte reeks mensen die ieder op een eigen manier zijn beïnvloed door het leven toen.
Blauw en geel en donkerrood lijkt een zoektocht naar een onbekende moeder, maar is vooral de zoektocht van een tiener naar haar eigen plek in het leven en in de maatschappij. De kraakbeweging van toen en de moeder van toen bieden daarbij een kapstok naar een einde waarbij Jim, meisje van 18, haar eigen weg kiest en aanvaardt dat haar moeder gewoon haar moeder was en dat zij zelf haar eigen zelfstandige keuzes maakt in het leven waarbij ze soms op haar moeder lijkt, maar soms ook niet; waarbij zij soms de bestaande maatschappelijke orde aanvaardt en soms niet.
Blauw en geel en donkerrood” is een vlot geschreven roman voor tieners van nu en tieners van toen. Voor de tieners van toen een vleugje nostalgie en een spiegel waarin je geneigd bent kritisch te kijken en je af te vragen wat er nog van dat opstandige van toen bij jezelf is overgebleven. Voor de tieners van nu een voorbeeld van een leeftijdgenoot die haar eigen pad kiest op een realistische maar vooral nuchtere, vanzelfsprekende manier.
Rymke Wiersma, Blauw en geel en donkerrood; Utrecht 2014, Atalanta; 448 pag.; 24 euro.
Door Anita de Waal in de AS 189