Een nieuwe wereld Het ontstaan van het moderne Nederland

Genomineerd voor de Historisch Nieuwsblad/ de Volkskrant Prijs.

Rond 1850 ontwaakte Nederland uit een diepe slaap. In de decennia daarna kwamen de intensieve communicatie, mobiliteit en de massale productie en consumptie van energie op gang. We zijn inmiddels gewend dat verschijnsel als een overbekende geschiedenis (â??industriële revolutieâ??) af te doen. De tijdgenoot die in 1850, 1860 leefde, zag echter een ongekende nieuwe wereld verschijnen waarin niets vanzelfsprekend was: dit perspectief is de leidraad van 'Een nieuwe wereld'.

De enorme dynamiek die de veranderingen in Nederland na 1850 kenmerkt, was onderdeel van een proces dat overal in de westerse wereld gaande was. De nieuwe wereld ontstond zowel via abstracte theorieën over welvaart en algemeen belang als door technische wetenschap en groeiende (geografische) kennis van Nederland. Met de grootschalige aanleg van ruimtelijk-geografische infrastructuren voor de mobiliteit en de communicatie (de water-, land- en spoorwegen, de telegraaf- en de telefoonlijnen) werden in enkele decennia na 1850 de fundamenten van onze moderne wereld gelegd.

Auke van der Woud is als hoogleraar architectuur- en stedenbouwgeschiedenis verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daarvoor was Van der Woud conservator en later adjunct-directeur in het Kröller-Müller Museum, Otterlo (1974-1981), universitair docent Architectuurgeschiedenis, aan de Rijksuniversiteit Groningen (1981-1990) en hoogleraar Architectuurgeschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam (1990-2002). Van der Woud richt zich momenteel hoofdzakelijk op de geschiedenis van de architectuur en stedenbouw in de periode 1850-1940.