Van nature goed Over de oorsprong van goed en kwaad in mensen en andere dieren

In deze indrukwekkende studie over diergedrag neemt etholoog Frans de Waal de lezer mee op een zoektocht naar de biologische wortels van ons gedrag. Het blijkt dat altruïsme niet exclusief is voor de mens. Ook bij dolfijnen, olifanten en mensapen is zulk 'moreel' gedrag waarneembaar. Dieren kunnen zich om elkaar bekommeren. 'Van nature goed' staat vol met fascinerende voorbeelden van onzelfzuchtig diergedrag. Deze goedkope heruitgave bevat alle foto's.

INHOUDSOPGAVE

Inleiding 9

Hoofdstuk 1 DARWINISTISCHE DILEMMA'S 14
Overleving van de ongeschiktste 15
Biologisering van de moraal 18
Calvinistische sociobiologie 22
Een bredere visie 30
Het onzichtbare grijporgaan 38
Ethologie en ethiek 46

Fotografisch verslag: Intiem contact vanaf 32

Hoofdstuk 2 MEDELEVEN 53
Warm bloed in koude wateren 53
Speciale behandeling voor gehandicapten 57
Reacties op verwonding en dood 67
Brede nagels 77
De sociale spiegel 82
Leugenachtige en naäpende apen 87
Aapachtig medeleven 95
De meedogenloze wereld 106

Hoofdstuk 3 RANG EN ORDE 107
Gevoel voor sociale regelmaat 107
Het achterwerk van de aap 117
Schuldgevoel en schaamte 125
Onhandelbare kleuters 132
De blozende primaat 135
Twee geslachten, twee moraliteiten? 139
Binding via de navelstreng of via conflicten 144
De eerste onder zijns gelijken 147

Hoofdstuk 4 QUID PRO QUO 157
De minder dan gulden regel 159
Mobiele maaltijden 160
Centraal in de cirkel 169
De gift als idee 171
Het toetsen van wederkerigheid 176
Van wraak tot rechtvaardigheid 180

Fotografisch verslag: Hulp van een vriend vanaf 160

Hoofdstuk 5 MET ELKAAR OVERWEG KUNNEN 190
De sociale kooi 194
Het relationele model 201
Het sluiten van vrede 205
Koorddansen 212
Het testimonium van een baviaan 217
Het legen van de gedragsbeerput 223
Gemeenschapszin 235

Fotografisch verslag: Oorlog en vrede vanaf 224

Hoofdstuk 6 CONCLUSIE 241
Wat is er nodig voor moraal? 241
Drijvende piramiden 244
Een gat in het hoofd 249

Verantwoording 253
Noten 257
Bibliografie 297
Register 315