Kan het ook anders? Beschouwingen over alternatieven voor dierproeven

In Nederland worden circa 650.000 dierproeven per jaar uitgevoerd. Niet alleen voor wetenschappelijk onderzoek of om nieuwe medische behandelingen en nieuwe medicijnen te ontwikkelen en te testen, maar ook voor onderzoek naar de giftigheid van stoffen waar consumenten mee in aanraking kunnen komen via bijvoorbeeld het voedsel, de werkomgeving of het speelgoed. Het is daarom onvermijdelijk dat vrijwel iedereen producten gebruikt waar op één of andere wijze dierproeven aan te pas zijn gekomen.

De meeste mensen vinden echter ook dat aan dierproeven bezwaren kleven. Ze zijn zich ervan bewust dat dieren kunnen lijden en een eigen waarde hebben. Voor veel mensen telt ook dat ze een gevoelsmatige band met dieren hebben. Dat alles geeft een ongemakkelijk gevoel over dierproeven en men streeft daarom naar alternatieven hiervoor. Dat kunnen proeven zijn waar geen gebruik gemaakt wordt van dieren maar ook proeven waar minder dieren aan te pas komen of waar dieren minder hinder van ondervinden.

In deze bundel geeft een aantal Nederlandse deskundigen en betrokkenen in korte beschouwingen hun visie op het gebruik, de mogelijkheden en onmogelijkheden van alternatieven voor dierproeven in wetenschap, industrie en onderwijs. Beleidsmatige, technische en ethische aspecten komen aan de orde en laten zien dat er veel werk moet worden verzet om alternatieven mogelijk te maken. Niet alleen technisch en wetenschappelijk, ook politiek en beleidsmatig moeten daarvoor belangrijke stappen worden genomen.

Dit is de het tweede deel in de reeks 'Dierproeven' die onder verantwoordelijkheid van de Nederlandse Vereniging van Dierexperimentencommissies wordt uitgebracht.

Inhoud:

7. Of het ook anders kan?
- Jac. Swart, Geny Groothuis, Jean Horbach en Jan van der Valk

22. Over de geschiedenis en de betekenis van de term alternatieven
- Jan Vorstenbosch

33. Het dier als alternatief bij dierproeven
- Frans Stafleu

42. Zijn dierproeven noodzakelijk?
- Frank Wassenberg

51. De kanarie in de kolenmijn: de mens als alternatief
- Cees Smit

61. Dierproeven binnen de farmaceutische industrie: hoe zit het met Organon?
- Gerrit Jan Wennink

70. In vitro toxicologie als alternatief voor het gebruik van proefdieren
- Willem Schoonen en Jean Horbach

80. Onderzoek met menselijk weefsel: een humaan alternatief?
- Geny Groothuis en Jan van der Valk

90. Dierproeven en 3 V methoden in de ontwikkeling en controle van vaccins
- Coenraad Hendriksen

99. Genomics en alternatieven voor dierproeven
- Marjolein M.F. van Boxel

109. De computer als alternatief?
- Lars Ridder

118. Dierproeven in het onderwijs
- René Remie en Jan van der Valk

130. Op zoek naar alternatieven voor dierproeven.
Informatie met betrekking tot zoekprocessen en de keuze van de databases op het gebied van alternatieven voor dierproeven
- Theo Bakker

143. De lange weg naar de begrenzing van dierproeven.
Waarom de wetenschap bepaalt en de dierenbescherming baalt zolang de politiek draalt
- Bob van den Bos

152. De overheid en alternatieven voor dierproeven
- Iris Arendzen

163. De rol van ECVAM in het valideren en implementeren van alternatieven voor proefdieren
- Sandra Coecke, Greetje Elaut en Thomas Hartung

175. Is REACH reachable met minder dierproeven?
- Ineke Gubbels

184. Nieuwe Europese regelgeving geeft aanzet tot slimmer testen van toxiciteit
- Cyrille Krul, Andreas Freidig en Han van de Sandt

194. VVV - de Brusselse paradox
- Pleun Honig

203. Personalia auteurs