Palestijnse gebieden

De Palestijnse Gebieden zijn geen staatkundige entiteit. De term verwijst naar twee delen van het grondgebied van het voormalige Mandaatgebied Palestina - de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Sinds 1967 worden deze door Israël bezet gehouden. Eerder stonden zij dan ook bekend als 'de Bezette Gebieden'. De term 'Palestijnse Gebieden' is in zwang geraakt in het kielzog van het zogeheten Oslo-proces uit het midden van de jaren negentig van de vorige eeuw. Toen is bij velen de hoop en de verwachting gewekt dat de onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) zouden uitmonden in de vorming van een Palestijnse staat, waarvoor de Bezette Gebieden de geografische basis zouden vormen. Het is sindsdien allemaal anders gelopen.

De Palestijnse Gebieden maken deel uit van een groter geheel - in de eerste plaats van het overige deel van historisch Palestina. Tot de opdeling, na de Eerste Wereldoorlog, in Britse en Franse Mandaatgebieden maakte Palestina bovendien eeuwenlang in sociaal, economisch en cultureel opzicht deel uit van de zogeheten Bilad al-Sham - ofwel Groot-Syrië, de Levant. De Palestijnse samenleving heeft daarmee nog altijd veel gemeen. De aanwezigheid van grote Palestijnse vluchtelingengemeenschappen in Jordanië, Syrië en Libanon, en de strijd met de staat Israël, hebben nadien nieuwe dimensies aan de onderlinge relatie toegevoegd.

In de afgelopen honderd jaar is het gebied dat nu de Palestijnse Gebieden beslaat overheerst geweest door achtereenvolgens het Turks-Osmaanse Rijk, Groot-Brittannië, (Trans-)Jordanië, Egypte en Israël. Niet eerder was de uitwerking daarvan op alle niveaus van de samenleving zo indringend en ontwrichtend als gedurende de afgelopen 43 jaar. En wel omdat de Israëlische bezetting hand in hand is gegaan met een stelselmatige kolonisatie van het gebied. De Palestijnen hebben daarbij in veel opzichten aan het kortste eind getrokken