Molukkers in Zeeland 1951-2009

Tegen hun zin en die van de Nederlandse regering kwamen in 1951 zo'n 12.500 Molukkers, voornamelijk ex-KNIL-militairen en hun gezinnen, naar Nederland. Tijdelijk. Zo snel als de situatie in Indonesië het toeliet, zouden ze weer teruggaan. Verspreid over Nederland werden ze zo lang ondergebracht in kampen, woonoorden en barakken. Ook in Zeeland. Maar het liep anders.

Henk Smeets en Corzas Nanuruw deden onderzoek naar de geschiedenis van die Molukkers die onderdak kregen in Zeeland. En die hier voor een deel tot op de dag van vandaag nog steeds wonen.

De resultaten van het onderzoek zijn beschreven in een lijvig boek, dat op 30 maart 2010 in het Zeeuws Archief en in aanwezigheid van Freek de Jonge gepresenteerd werd aan Commissaris van de Koningin Karla Peijs, de heer L.L.J. Siegers namens de Molukse gemeenschap in Zeeland en aan de burgemeesters van Middelburg, Veere en Vlissingen.

Indonesië wilde de Molukse militairen niet
Op 29 december 1949 droeg Nederland de soevereiniteit over aan de federale staat Indonesië.

Veel Molukse militairen voelden zich niet langer veilig. Enerzijds omdat ze sympathiseerden met de RMS, anderzijds vanwege hun steun aan het voormalige koloniale bestuur. Ze wilden graag terug naar de Molukken om daar gedemobiliseerd te worden, maar de Indonesische regering liet ze er niet toe, bang dat ze de RMS zouden gaan versterken. Ook alternatieve bestemmingen, w.o. Seram en Nederlands Nieuw-Guinea, accepteerde de Indonesische regering niet.

Dan maar tijdelijk naar Nederland.

Om uit de impasse te komen en internationale complicaties te vermijden, besloot de Nederlandse regering om de 12.500 Molukse voornamelijk ex-KNIL militairen en hun gezinnen 'tijdelijk' naar Nederland te halen (1951).

Over een toekomst in Nederland was en werd niet nagedacht. Het was de bedoeling dat de Molukkers zo snel mogelijk weer terug zouden gaan naar Indonesië. Integratie werd niet beoogd en zelfs tegengewerkt. Tijdelijke huisvesting volstond.

Tijdelijk werd permanent

Maar het liep anders. Ruim 55 jaar later zijn ze nog altijd in Nederland. En hun kinderen en kleinkinderen ook.

In het boek 'Molukkers in Zeeland, 1951-2009' doen de onderzoekers Henk Smeets en Corzas Nanuruw verslag van de geschiedenis van de Molukkers die in Zeeland terecht kwamen. Aanvankelijk werden zij in achttien 'woonoorden' ondergebracht, vanaf 1960 in woonwijken, dichter bij de Nederlandse samenleving. Voor de zeshonderd Molukkers op Walcheren werden wijken gebouwd in Middelburg, Oost-Souburg en Koudekerke en in Vlissingen werden gespreid woningen aangeboden.