Besmet Levenslopen en motieven van extreem-rechtse activisten in Nederland

Extreemrechts fragmenteert continu van binnen uit door factoren als gebrek aan leiderschap en het ontbreken van een gezamenlijk doel. De eenheid van extreemrechts is niet werkelijk aanwezig, maar wordt hen slechts van buitenaf toegedicht. Dit concludeert Annette Linden in haar proefschrift 'Besmet. Levenslopen en motieven van extreemrechtse activisten in Nederland'. Zij beschrijft ook de actuele toepasbaarheid van de uitkomsten.

Linden interviewde 36 rechts georiënteerde activisten langdurig en meerdere malen om te achterhalen wat mensen beweegt om actief te worden en te blijven bij een extreemrechtse beweging. Voor de analyse ontwikkelde zij een methode die het mogelijk maakt om de motieven, ideeën en doelen van deze personen te duiden. Deze methode had drie pijlers: typologie van vier soorten activisten; drie hoofdmotieven om deel te nemen (instrumenteel, identiteit of ideologisch)en fases van deelname (tot en met eventuele uittreding).

Het onderzoek leverde een rijk en gedifferentieerd beeld op. Wat van buitenaf beschouwd wordt als een coherent geheel, blijkt van binnenuit bezien een bonte verzameling van groeperingen en individuen met uiteenlopende beweegredenen om zich met extreemrechts in te laten.
De inzichten hebben ook waarde voor de huidige aanpak van activisme en radicalisering, niet alleen bij extreemrechts. Door naast een groepering als geheel, ook de individuele motieven van activisten te bekijken en hierop in te spelen is het mogelijk radicalisering effectiever en in een vroeger stadium aan te pakken of zelfs te voorkomen.