Staatsgevangene no. 1 De geheime dagboeken van premier Zhao Ziyang

In mei 2009 verscheen in Amerika en tegelijkertijd in Nederland een boek waarover tot dat moment niets naar buiten mocht komen. Om diplomatieke betrekkingen niet op scherp te zetten en om betrokkenen te beschermen is dit boek wereldwijd in het grootste geheim voorbereid: Staatsgevange N°1. Het geheime dagboek van premier Zhao Ziyang.

Hoe vaak wordt ons een blik gegund achter de schermen van een van de meest gesloten regimes ter wereld? Dit boek beschrijft voor het eerst de machinaties van de machthebbers in China - van binnenuit. Het is het persoonlijke verhaal van premier Zhao Ziyang, de liberaal die in 1989 de massamoord op het Plein van de Hemelse Vrede probeerde tegen te houden, en als dank levenslang kreeg.

Terwijl het Chinese leger honderden studenten en andere demonstranten doodde, werd Zhao onder huisarrest geplaatst in een stil steegje in Beijing. De laatste zestien jaar van zijn leven, tot aan zijn dood in 2005, bracht hij in afzondering door. Af en toe kwam nog een klein bericht over hem naar buiten, maar verder bleef het stil.

Naar nu blijkt, werkte hij al die jaren in het diepste geheim aan zijn memoires. De vele banden die hij insprak werden het land uitgesmokkeld en vormen de basis voor dit boek. Zhao verschaft volstrekt onbekende details over de gewelddadige onderdrukking van de protesten op Tiananmen. Hij beschrijft de intriges en listen die de hoogste machthebbers van China gebruikten om elkaar de loef af te steken. En hij voert een hartstochtelijk pleidooi voor democratisering, wil China langdurige stabiliteit bereiken.

Het China dat Zhao beschrijft is bepaald geen lang verloren gegane dynastie. Het is het China van vandaag, waarin de politieke leiders economische vrijheid accepteren, maar zich blijven verzetten tegen politieke hervormingen.