Welke vrijheid Essay over vrijheid en beschaving

In het essay gaat het om de vraag hoe een samenleving op vrijheid gegrondvest zou kunnen worden. Eerst moet dan het begrip 'vrijheid' onder de loep genomen worden, want het is te veelomvattend en daardoor te vaag om zondermeer gebruikt te kunnen worden.

De flaptekst van het boek:
'Vrijheid staat op een voetstuk, maar de ene vrijheid is de andere niet - zakkenrollers en zakkenvullers nemen de vrijheid om dingen te doen die niet altijd even sociaal gevonden worden. Binnen alle mogelijke vrijheden kan, vanuit het niveau van de samenleving gezien, onderscheid aangebracht worden tussen vrijheden die beter of slechter uitpakken. Of in andere woorden: vrijheden die beschaafder of onbeschaafder zijn. In dit essay wordt het een en ander gezegd over verschillende soorten vrijheid, over de verhouding van individu en samenleving, over schaarste en geld, over honger en kapitaal, over ellende en oorzaken, over straffen en regelen, over rijk en arm. Er blijkt genoeg aanleiding te zijn voor kritische opmerkingen, maar ook genoeg voor positieve verhalen.'

In het boek ontstaat aan de hand van een paar simpele voorbeelden een verdeling in vier soorten vrijheid. Gaandeweg wordt dan ook duidelijk dat zowel individuen als samenlevingen vrijheid vaak een stuk serieuzer zouden kunnen nemen.

Weia Reinboud (1950) studeerde een jaar natuurkunde, daarna sociale wetenschappen en later in zelfstudie filosofie. Zij schreef boeken (waaronder 'Hoe komen kringen in het water - aardige filosofie' en 'Modellisme - over skepticisme en de productiviteit van het denken'), brochures en artikelen over uiteenlopende onderwerpen - vaak politieke, economische en ethische kwesties waarin vrijheid een onderliggend thema is.

Weia Reinboud: 'Het woord 'vrijheid' neemt men o zo vaak in de mond, maar bij nadere beschouwing blijkt dat er slechts heel bepaalde vrijheden bedoeld worden. Dat leidt tot een praktijk waarin men nogal eens een loopje neemt met allerlei vrijheden, in het bijzonder de vrijheden van anderen. Dat wilde ik eens wat nauwkeuriger onderzoeken, maar dan wel in essayvorm om ook allerlei interessante zijpaden te kunnen bewandelen. Intussen bevat het boek ideeën over hoe een samenleving op vrijheid gegrondvest kan worden. Mooi perspectief! Hoewel het zou kunnen dat veel mensen daar geen zin in hebben.'