F. Domela Nieuwenhuis

Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919) was de belangrijkste grondlegger en baanbreker van het socialisme in Nederland. Bij duizenden verdrukten en onterfden deed hij het geloof in de komst van een betere wereld ontbranden. Deze predikant, die de kerk vaarwel zei, werd de apostel van de arbeiders. In Friesland werd hij us Forlosser genoemd. Domela Nieuwenhuis was propagandist voor het vrije socialisme en het antimilitarisme, hij bestreed de godsdienst en de parlementaire democratie.

Alber de Jong beschrijft beknopt zijn ontwikkeling van predikant tot athe?st, van sociaal bewogen dominee tot socialist en van kamerlid tot anarchist.

In feite is Domela Nieuwenhuis trouw gebleven aan de idealen van het oude christendom, dat rangen noch standen kende maar alleen broeders die leefden in gemeenschap van goederen. Dat ideaal heeft hij nagestreefd als predikant, als vrijdenker, als socialist en als anarchist. Veel van wat hij als christen had gezegd kon hij als anarchist nog onderschrijven.