De Pakistaanse regio Swat, zo'n 160 kilometer ten noordwesten van de hoofdstad Islamabad, kent een lange traditie van 'hijras'. Deze transgenders, zoals het meestal wordt vertaald, voelen zich man noch vrouw. Helaas kunnen ze op weinig begrip rekenen in de Pakistaanse samenleving.

Wil van Allah
'Wij waren er altijd al', verklaart Nadia, een hijra uit Swat. 'We worden gezien als directe culturele nakomelingen van de eunuchen – geslachtsloze of gecastreerde mannen - die verbonden waren aan het hof in de vijftiende en zestiende eeuw.' Vanwege hun eeuwenlange aanwezigheid in de Pakistaanse cultuur worden de hijras min of meer geaccepteerd.

Desondanks hebben ze het moeilijk: ze worden bespot, mishandeld en misbruikt. Tegelijkertijd worden ze gevreesd, men denkt dat hun 'afwijking' een vloek is die ze ook over anderen kunnen afroepen. 'Mensen roepen dat wij geen mensen zijn', verzucht Nadia.

Prostituee
Farrah is geboren als Achmed en al twintig jaar hijra: 'We zijn mannen noch vrouwen. We hebben een vrouwenziel in een mannenlichaam. Om aan geld te komen verzamelt Farrah met de andere hijras 'geschenken' op de bazaar. 'Al klappend lopen we over de bazaar, zodat we de aandacht trekken. We maken obscene gebaren en grove opmerkingen voor de winkels waar klanten rondhangen. Zo dwingen we geld af van de winkelier. We zijn beledigend en drijven de spot, maar niet per se omdat we dat willen. Dit is wat de traditie van ons verlangt. Het is ons werk.'

In de avond gaan de hijras de huwelijken af om bruidegommen te zegenen. 'Maar door de economische crisis is een groot deel van de samenleving opgehouden met het inhuren van hijras voor huwelijken. Hierdoor hebben we geen andere keus dan 's nachts als prostituee te werken.'

Geliefd, gehaat maar vooral gemeden
De houding van de meeste Pakistanen tegenover hijras is tegenstrijdig: sommigen accepteren hen, sommigen haten hen en velen zijn bang voor ze. Een enkeling vindt ze leuk, maar niemand nodigt ze thuis uit. Ze worden beschouwd als vies, en alleen hun geliefden eten met hen aan dezelfde tafel. 'Nee, de meeste mensen staan ons niet toe bij ze aan tafel te zitten, maar er zijn er ook die medelijden met ons hebben en ons uit liefdadigheid geld of eten toestoppen', aldus Nadia.

Erfaan is een van de initiatiefnemers van The Awakening, de eerste groep die de hijras een stem geeft. 'Ik ben trots dat de organisatie voor een groot deel uit hijras bestaat. Samen staan we op tegen de onrechtvaardigheid die zij dagelijks moeten doorstaan.'

Alleen nog maar vooruit
Veel hijras hebben ambities om een eigen bedrijfje te beginnen, in plaats van te dansen op huwelijken en belachelijk te worden gemaakt. De belangrijkste hindernis is echter de maatschappelijke druk en het gedrag van de gemeenschap. Ze worden niet als volwaardige burgers beschouwd en genieten daarom niet dezelfde rechten.

Erfaan: 'Vergeet niet dat de Pakistaanse samenleving een sterk patriarchaal karakter heeft. De man wordt beschouwd als de steunpilaar van de samenleving. Vrouwen maken geen enkele kans en hijras zo mogelijk nog minder.' Daarom werkt The Awakening ook samen met de eerste vrouwelijke Jirga van Pakistan, een raad van ouderen. Zij zetten zich in voor de Pakistaanse vrouwen. En nu dus ook voor de hijras. 'Het heeft eeuwen geduurd om zo ver te komen, dus wat mij betreft kan het nu alleen nog maar vooruit!'

XminY steunt dit project met € 750,-