​Rospuda is een idyllisch Pools dorpje vlakbij de grens met Litouwen. Hier bevindt zich ook de gelijknamige Rospuda Vallei, een van de grootste wetlands van Europa en een beschermd natuurgebied. In 2006 ontving XminY een noodkreet van de inwoners van Rospuda, die zich verzetten tegen de aanleg van een snelweg door hun gebied.

Bosbezetting
De snelweg was onderdeel van een infrastructureel megaproject, bedoeld om het wegtransport van de Baltische staten naar West-Europa te verbeteren. Het leek erop dat de werkzaamheden in de Rospuda Vallei ieder moment van start konden gaan. De bewoners bereidden zich voor om een bezetting van het natuurgebied in te richten en zo de bulldozers op afstand te houden.

Door een reeks van procedures bij rechtbanken en via de Europese Unie was een bosbezetting op dat moment niet nodig. Omdat de Rospuda Vallei beschermd natuurgebied is en er bovendien een alternatieve route voor handen was, gaf de Europese Unie geen toestemming voor de aanleg van de snelweg.

Barre winter
Helaas kreeg XminY eind 2006 te horen dat de Poolse regering zich waarschijnlijk niet veel van de Europese Unie zou aantrekken en in januari 2007 bleek inderdaad dat de Poolse autoriteiten een vergunning af hadden gegeven voor de route. Zodra dit nieuws bekend werd, stonden de eerste tenten al klaar. Onder barre winterse omstandigheden bivakkeerden de bewoners van Rospuda maanden in het bos

Tegelijkertijd organiseerden bezorgde burgers in Warschau acties bij het Ministerie van Milieu en bij het bedrijf dat de werkzaamheden in Rospuda zou gaan uitvoeren. Tijdens het protest benadrukten de activisten niet alleen de gevolgen voor het milieu, maar ook de politieke en economische aspecten van het besluit om de weg door de vallei aan te leggen. Ze wezen erop dat - hoewel het bedrijfsleven en enkele politici die geïnvesteerd hebben in de snelweg hier flink aan zouden verdienen - Polen waarschijnlijk een fikse boete van de Europese Unie zou krijgen wegens het vernietigen van een beschermd natuurgebied.

Overwinning
Met steun van XminY hielden de bewoners en internationale milieuactivisten de strijd vol; een half jaar later besloot de toenmalige regering voorlopig het werk stil te leggen. Toch bleef het nog lang onzeker of het bos behouden zou kunnen blijven. In 2010 werd de strijd om het bos definitief gewonnen door de bewoners. De regering besloot tot de aanleg van de alternatieve route die niet door het natuurgebied voert.

(20 januari 2012)