De afgelopen landelijke verkiezingen in mei 2010 op de Filipijnen leken wel een rit op een achtbaan, maar wel onvrijwillig. De verkiezingen zijn voor het eerst gehouden met behulp van stemcomputers. Een gebrek aan technici en voorlichters die de kiezers wegwijs moesten maken, leidde tot chaotische taferelen. Stembureau medewerkers overtraden de kieswet door campagne T-shirts te dragen en partij parafernalia in het kiesbureau neer te zetten. Door de grote opkomst raakte de stembureaus overvol. Door de chaos die daardoor ontstond, konden de kiezers onmogelijk hun stem discreet en in het geheim uitbrengen. De onduidelijk toepassing van de kieswet over de gang van zaken binnen de kiesbureaus maakten de kiezers kwetsbaar voor intimidatie, wat hun stemgedrag beïnvloedde. Ook zijn op grote schaal stemmen gekocht.

Verkiezingen in de Filipijnen zijn het arena te zijn waarin 's lands invloedrijkste families strijden om de politieke macht. Verkiezingsuitslagen geven aan, welke familie de best geoliede machine bezit om kiezers te beïnvloeden. Om de bewoners van landelijke gebieden zover te krijgen op hen te stemmen, beloven de clan-ledente de kiezers medische zorg, gezondheidscentra, buurtcentra en sporthallen.
Ook zakelijk zijn de families sterk vertegenwoordigd en daardoor vaak de werkgevers van veel inwoners van de landelijke gebieden. Kortom, de invloed van deze families is tastbaar, de afhankelijkheid is groot en daardoor is de bevolking kwetsbaar voor politieke beïnvloeding. Om de stem van de kiezer af te dwingen, brengen privélegers stemadviezen uit die weinig aan duidelijkheid overlaten.

Ook de media, een industrie waar enorme bedragen in omgaan, beïnvloedde de stemming. Dit geld komt uit de verkiezingskas van de kandidaten en wordt, zodra ze aan de macht zijn, aangevuld uit gemeenschapsgeld. Daarnaast schenkt het bedrijfsleven een deel van het verkiezingsbudget , maar wil daarvoor wel iets terugzien. Als na de verkiezingen tegenstellingen tussen publieksbelangen en bedrijfsbelangen ontstaan, dan staat de laatste partij al op een fikse voorsprong wanneer ze de gekozen politicus financieel gesteund hebben.

Lanao Alliance of Human Rights Advocates (LAHRA) vindt dat onder deze omstandigheden vrije verkiezingen onmogelijk zijn. De politici bestaan uit een aantal familie-dynastieën die om de macht strijden en doen er alles aan om die te behouden. Door familieleden in verschillende regio's voor politieke functies in te zetten, winnen de familie-clans letterlijk aan terrein. Deze strategie vertoont gelijkenissen met het vormen van een koninkrijk.

Lanao del Norte is een triest voorbeeld. Al decennia lang regeert in dit gebied dezelfde clan. Als machthebbers kunnen ze veel te lage prijzen afdwingen en zo grond opkopen ver beneden de marktprijs. Regels rond bedrijfsuitbreiding lappen ze aan hun laars en gedupeerden zijn bang om hier tegen in te gaan uit angst hun baan of zelfs hun leven te verliezen.

Nu de verkiezingen in de barangays - locale bestuurseenheden - er weer aankomen, verwacht LAHRA na alle eerdere gebeurtenissen dat de mensenrechten massaal geschonden worden. In het verleden organiseerde zij al voorlichtingscampagnes rond mensenrechten en verkiezingen, maar zonder acties lijkt dit zinloos. Massale campagnes zullen de kiezer wakker moeten schudden en alleen massale protesten kunnen het tij keren.

LAHRA's missie is om een sterke, progressieve en dynamische mensenrechtenbeweging op te zetten om een einde te maken aan de schending van mensenrechtens en aan de cultuur van straffeloosheid. Acties rond verkiezingen zijn essentieel, zij bepalen de toekomst. "Samen kunnen we de boodschap uitdragen dat we vertegenwoordigers eisen die de belangen van het volk dienen en geen lieden die enkel hun eigen belang najagen. Het huidige rotte systeem moeten we veranderen."

Sinds 2004 is LAHRA actief. Het eerste wapenfeit was een aanklacht tegen een groep paramilitairen die een islamitische inwoner aanviel. Dit leidde tot ontslag van de paramilitairen. Naast haar juridische werk geeft LAHRA veel voorlichting rond mensenrechten. Dit gebeurt door middel van discussies, maar ook via een fototentoonstelling, die langs buurthuizen en scholen trekt. Daarnaast werkt LAHRA samen met de faculteit voor Politieke Wetenschappen.

Tijdens de komende campagneperiode richt LAHRA zich niet alleen op de overheid, maar zal ook de kiezers wijzen op hun eigen mogelijkheden om bij te dragen aan eerlijke verkiezingen. Dit kan door vrij en naar eigen inzicht te stemmen en door melding te maken van overtredingen van de kieswetten. LAHRA wil hier drie maanden voor uittrekken. Zij overlegt met verschillende organisaties en spreekt met vrijwilligers die tijdens de verkiezingen de gang van zaken binnen de stembureaus zullen waarnemen en daarover rapporteren.

Tijdens de campagne periode rijden jeeps met een geluidsinstallatie door de barangays om de kiezers op het hart te drukken hoe belangrijk het is hun eigen stem uit te brengen. De periode eindigt met het inventariseren van klachten over fraude, ongeregelmatigheden tijdens de verkiezingen en schendingen van de mensenrechten. Met deze klachten zal LAHRA juridische procedures starten.

XminY steunde deze actie met € 1000.-