Op 19 maart 2010 heeft het parlement in Bulgarije een praktisch verbod op genetisch gemanipuleerde gewassen (GMO's) ingevoerd. Officieel zijn GMO-gewassen nog wel toegestaan, maar ze mogen niet in een straal van 30 km bij beschermde (natuur)gebieden, 10 km bij bijenkorven of 7 km bij biologische boerderijen in de buurt staan. Hiermee is het geen officieel of volledig verbod op GMO-gewassen, maar in de praktijk blijft er geen locatie meer over waar deze gemanipuleerde gewassen nog geplant kunnen worden.

Voormalig Oostblok
Sinds 2004 heeft XminY de Bulgaarse milieuorganisatie Za Zemiata gesteund. Destijds begon deze kleine milieuorganisatie met een poging het debat rond GMO-gewassen aan te zwengelen. De meeste Bulgarije hadden - enkele jaren na de instorting van de Sovjet-Unie en de val van de Berlijnse Muur - wel andere zorgen aan hun hoofd dan de GMO-problematiek. Tegelijkertijd zagen juist agro-multinationals als Monsanto en Cargill direct welke mogelijkheden alle voormalig Oostblok-landen hun konden bieden als nieuwe afzetmarkten voor hun gemanipuleerde zaden. Er werd, met name door Monsanto, een stevige lobby opgezet richting Bulgaarse overheid.

Lange adem
Ondanks de licht-apathische houding van de Bulgaren in het begin, is Za Zemiata toch jarenlang doorgegaan met hun campagnes tegen GMO-gewassen. Ze organiseerden debatten, rondetafeldiscussies en verzamelden handtekeningen. Langzaamaan merkten ze dat hun verhaal aansloeg en steeds meer Bulgaren hun zorgen begonnen te delen.

Brede coalitie
Daarnaast vormden ze een coalitie met andere organisaties die in Bulgarije met milieu bezig zijn, waarmee ze demonstraties en prikacties organiseerden om de kwestie onder de aandacht te brengen van een breed publiek. Ze kregen veel media-aandacht en wisten hun mening verkondigd te krijgen in kranten, op de radio en zelfs op tv.

Uiteraard is het verbod op GMO-gewassen niet volledig op de conto van Za Zemiata te schrijven. Zulke resultaten zijn het gevolg van vele organisaties die tezamen druk zitten op de politiek en ondertussen de bevolking informeren en mobiliseren. Wel toont dit opnieuw aan dat je een lange adem moet hebben voor sociale verandering, maar als je dit volhoudt, dan kun je ook daadwerkelijk resultaat oogsten.