Enige weken geleden was XminY-vrijwilliger Jakob Wedemeijer op reis in Indonesië. Op Java sprak hij met activisten van projecten die recent door XminY gesteund werden; een campagne tegen corruptie en protest tegen pogingen om mensen van hun land te verjagen. Een gesprek over twee succesvolle projecten en strijd die nog lang niet gestreden is.

Jogjakarta is een provincie en stad in midden-Java. In deze provincie, aan de kust van de Indische oceaan, ligt de kustplaats Parangtritis. In 2010 en ook dit jaar steunde XminY er de Aliansi Rakyat Menolak Penggusuran (ARMP), de 'volksalliantie tegen uitzetting'; een organisatie van mensen die de sultan van Jogjakarta al enkele keren geprobeerd heeft van hun land te verjagen.

Waarom denk de sultan over dat land te mogen beschikken?
'Omdat de toenmalige sultan tijdens de onafhankelijkheidsstrijd Soekarno steunde, werden hem later allerlei privileges gegund. De huidige sultan is daardoor ook gouverneur van het district. Hij claimt dat hij mag beschikken over al het land dat niet officieel privé-eigendom is en dat hij daarom het recht heeft duizenden bewoners te verjagen. De reden waarom hij dat wil doen is duidelijk als je het gebied ziet; het is een prachtige kuststreek die veel toeristen zou kunnen aantrekken. De sultan wil dat de plaatselijke bevolking plaats maakt voor dure hotels en golfvelden waar hij grof geld aan kan verdienen. Juridische procedures bieden geen oplossing omdat het rechtssysteem corrupt is. De enige oplossing is de straat op te gaan en duidelijk te maken dat mensen alleen weg gaan als ze er letterlijk weggesleept worden. Voor zo'n protest komt het hele dorp in beweging, het is echt aksi massa; massa actie. Dat vereist moed; niet alleen gaan mensen in tegen de wil van de machtigste man van de regio, maar ook confrontaties met de politie zijn bijna onvermijdelijk. Die staat aan de kant van de sultan. In 2010 hadden de protesten succes maar dit jaar wil de sultan het opnieuw proberen'.

Is zo'n beweging niet vechten tegen de bierkaai?
'Een echte oplossing zou diepgaande democratische veranderingen vereisen, maar zolang de mensen elkaar steunen, staan ze in ieder geval sterk genoeg om hun belangen te verdedigen. Het is een overlevingsstrijd. De bevolking is afhankelijk van landbouw en visserij, als ze hun land kwijtraken is hun enige optie om naar de stad te gaan en zich bij de werkloze massa krottenwijkbewoners te voegen.'

In de anti-corruptie campagne ging het eigenlijk ook om primaire levensbehoeften.
'De allerarmste Indonesiërs hebben recht op subsidie om rijst te kunnen kopen. In Blitar, in oost-Java, staken corrupte ambtenaren dit geld echter in eigen zak. Ambtenaren kunnen daar vaak mee wegkomen, mensen zijn er arm en weten vaak niet wat hun rechten zijn. Vorig jaar werden er echter grote protesten georganiseerd door een lokale organisatie, Persatuan Rakyat Miskin Desa, 'eenheid van arme dorpsbewoners'. Tijdens die protesten werden de corrupte ambtenaren met naam en toenaam genoemd en uiteindelijk werd uitkering van de subsidies afgedwongen. Nu is het in de toekomst veel moeilijker om mensen te belazeren'.

Zijn er nog andere bewegingen of ontwikkelingsorganisaties actief?
'Eigenlijk niet. Vooral in oost-Java zijn maar weinig organisaties actief. Met de trein ben je van Jogjakarta uren onderweg, het gebied is behoorlijk geïsoleerd. Dit relatieve vacuüm betekent ook dat een kleine groep een groot verschil kan maken. De kracht van ARMP en Persatuan Rakyat Miskin Desa is dat ze de allerarmsten organiseren om zelf hun directe belangen te verdedigen. Het zijn allebei groepen die verder geen steun van buiten krijgen en dat maakt de steun van XminY des te belangrijker.'

XminY steunde ARMP en Persatuan Rakyat Miskin Desa met € 2000,- en € 2670,-