In de jaren negentig verkocht de Kechua-gemeenschap Tzawata hun land aan een mijnbouwbedrijf dat goud wilde delven. Het bedrijf beloofde werk en landcompensatie en maakte listig gebruik van het feit dat de Tzawata weinig wisten van hun rechten. Het leek toen een goed idee en er was geen keus. De compensatie bleek waardeloos.

Luchtkasteel
Het beloofde werk werd snel minder en de toegewezen grond was lang niet genoeg voor alle inwoners om op en van te leven. De gouden bergen die beloofd werden, bleken een luchtkasteel. De Tzawata waren bedonderd en bleven berooid achter.

Volkstuintje
In 2010 was al het goud gedolven. De mijn staakte zijn activiteiten en liet het land leeg en vervuild achter. Op de 2 hectare toegewezen grond (ongeveer 1,5 voetbalveld) leven op dat moment 240 mensen. Ruimte voor landbouw is er niet, een familie heeft niet veel meer land dan een volkstuintje. Hun oorspronkelijke land bleef ongebruikt achter in het oerwoud.

Landstrijd
De organisatie Comuna Amazonica geeft voorlichting over de rechten van inheemse gemeenschappen en bezocht de gemeenschap meerdere keren. Met deze nieuwe informatie besloten de Tzawata de strijd aan te gaan om hun land terug te krijgen, om opnieuw te kunnen leven volgens de tradities van hun inheemse cultuur.

Mijnbouwbedrijf wil geen voorbeeld stellen
Maar ondanks dat het ontgonnen land niets meer waard is, weigerde het mijnbouwbedrijf het land terug te geven. Het bedrijf beroept zich op het eigendomsrecht en wil bovenal geen voorbeeld stellen. Want als de Tzawata hun land terugkrijgen, zou dit andere gemeenschappen wel eens op een idee kunnen brengen.

Hardhandige ontruiming
Gesterkt door de hulp van Comuna Amazonica bezetten de Tzawata in maart 2010 voor het eerst hun oude land. Tien dagen later vindt er een hardhandige ontruiming plaats door de politie. De Tzawata zijn geschrokken van het geweld, maar vinden toch de moed om het nogmaals te proberen.

Bluf
Bij de tweede ontruiming staan 25 Tzawata tegenover 70 agenten en 30 gewapende mannen van het mijnbouwbedrijf. De laatsten hadden echter niet gerekend op het camerateam dat aanwezig is. Dit team is van Comuna Amazonica, maar zij bluffen door te zeggen dat ze van de internationale pers zijn. Er wordt geduwd en geschreeuwd, maar geïntimideerd door de ‘pers’ druipen de politie en de mannen af.

Onderhandelingen
Er volgen onderhandelingen waarbij de Tzawata steun krijgen van de grote inheemse federaties van Ecuador. Zelf de toekomst bepalen Wat begon als een klein protest groeide uit tot een grootse gebeurtenis, want anno 2014 is het land nog steeds bezet. Geen enkel voorstel van het mijnbouwbedrijf bleek tot nu toe redelijk.

Zelf je toekomst bepalen
De gemeenschap heeft inmiddels veel politieke steun en is goed georganiseerd, Comuna Amazonica steunt de Tzawata nog steeds. Sinds 2011 organiseren zij elk jaar samen een festival waarbij inheemse groepen van elkaar leren en nieuwe allianties vormen. En ondanks dat de grond nog niet officieel is teruggeven, wordt er gevierd dat het mogelijk is om, tegen alle verwachtingen in, land te heroveren en zelf de toekomst te bepalen.

Website van de Tzawata gemeenschap.