Een kleine groep medicijnfabrikanten, importeurs en apothekers in El Salvador hield jarenlang de medicijnindustrie in haar greep. Zij zorgden ervoor dat de prijzen hoog bleven, met als gevolg dat het merendeel van de bevolking de kosten van de medicijnen niet kon opbrengen. De wet die het farmaceutische monopolie moest doorbreken, werd door diezelfde industrie tegengehouden. De burgeralliantie ACCPS streed jaren voor een nieuwe medicijnwet. Afgelopen jaar boekten zij hun grootste succes: De wet werd aangenomen.

Straatblokkades
Via demonstraties, straatblokkades en het verspreiden van duizenden flyers kreeg de ACCPS de aandacht van de media en kon uiting geven aan haar eisen in radioprogramma's en op tv. Binnen twee maanden kreeg de organisatie meer dan 2000 mensen op de been en werden zij uitgenodigd om te overleggen met de huidige linkse FMLN regering. De ACCPS streefde onder andere naar goedkopere medicijnen die voor de hele bevolking van El Salvador toegankelijk zouden worden.

Tot dan toe waren het vooral rijke Salvadoranen die het zich konden veroorloven om de dure medicijnen te kopen en zich in privéklinieken te laten behandelen. Om nog meer publiciteit te genereren stuurde de ACCPS een eigen wetsvoorstel aan de Wetgevende Vergadering in El Salvador. Dit wetsvoorstel is grotendeels overgenomen in de huidige medicijnwet.

'We hebben iets groots bereikt'
'Deze wet is een historische prestatie', zegt Margarita Posada, coördinator van ACCPS. Voor de nieuwe wet konden de importeurs en apothekers rekenen op winstmarges van wel 500 procent. Dit maakte de Salvadoraanse medicijnen relatief gezien tot de duurste ter wereld. De burgeralliantie wist te bereiken dat medicijnen niet meer dan drie tot vijf maal duurder mogen zijn dan de productiekosten. Bovendien mogen de prijzen niet hoger zijn dan de gemiddelde prijzen in Midden-Amerika. 'Hier hebben we tientallen jaren voor gestreden. We hebben iets groots bereikt.'                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                
Vinger in de pap
Toch was het nog lange tijd spannend of de wet er zou komen. De farmaceutische industrie had een stevige vinger in de pap bij de rechtse politieke partij ARENA. Alfredo Christiani, voormalig president en voorzitter van ARENA was, evenals zijn voorgangers en enkele ex-ministers, monopolist in de farmaceutische industrie. Maar omdat de overgrote meerderheid van de bevolking voor een medicijnwet was en ARENA haar kiezers niet tegen zich in het harnas wilde jagen, kon de partij niet anders dan instemmen met de wet. Via de rechter probeerden zij vervolgens om de wet ongrondwettig te laten verklaren. Dit mislukte en de medicijnwet was een feit.

'We begrepen niet waarom ARENA in eerste instantie voor de wet stemde om vervolgens direct hervormingen voor te stellen. Maar dat maakt nu allemaal niet meer uit. Deze wet gaat om het recht om goede gezondheid te genieten en om toegang tot geneesmiddelen. Privatisering van de gezondheidszorg is niet alleen duurder voor de overheid, maar geeft ook alleen winst aan particuliere bedrijven. Dit is direct gerelateerd aan slechtere patiëntenzorg. Gelukkig hebben we dit gestopt!'

De vier belangrijkste punten van de nieuwe wet:

1. Artsen en apothekers mogen geen connecties hebben met farmaceutische bedrijven. Er mogen ook geen cadeautjes worden uitgedeeld aan zorgmedewerkers in ruil voor het voorschrijven van een bepaald medicijn.
   
   
2. Gezondheidszorg is een publiek goed dat onder controle van de overheid moet blijven. Het orgaan dat de farmaceutische industrie controleert, mag alleen bestaan uit onafhankelijke leden. Afgevaardigden uit de industrie mogen niet langer plaatsnemen in het controleorgaan.
   
   
3. Medicijnen mogen niet meer dan drie tot vijf keer duurder zijn dan de productiekosten en niet hoger dan de gemiddelde prijs in Midden-Amerika.
   
   
4. (Privé-)ziekenhuizen, het ministerie van Volksgezondheid en klinieken mogen zelf hun medicijnen importeren en zijn daarbij niet langer afhankelijk van een groothandel. Hierdoor kunnen de instellingen zelf onderhandelen over de prijs.
   

XminY steunde ACCPS met € 3000,-