>>> Sluit Kamp Zeist - Close Camp Zeist <<<

Het verhaal van Ahmed, opgenoteerd door Astrid Essed. Ahmed heeft zowel in Kamp Zeist als in de bajesboten gezeten. Dit verslag bevat dan ook informatie over beiden.

"Bij de overbrenging naar het ziekenhuis werd zijn mond afgeplakt en hij tevens geboeid en in deze toestand moest hij zowel, tussen zijn bewakers, zitten in de wachtkamer (uiterst vernederend voor hem) en werd hij eveneens gebracht naar de behandelkamer."

Inleiding:

Het gesprek met Ahmed, een Afghaanse uitgeprocedeerde asielzoeker, die zowel gedetineerd ''bewoner'' is geweest van Kamp Zeist als van de bajesboot Rotterdam en de zeer twijfelachtige ''eer'' heeft, als ervaringsdeskundige tav beide detentiecentra te kunnen meepraten, was zowel indringend als onthullend.

Indringend vanwege de inhumane wijze, waarop met de gedetineerden, die op de bajesboten Rotterdam euphemistisch ''bewoners'' genoemd worden, wordt omgegaan en onthullend omdat een scala aan basisrechten van gedetineerden, zoals een goede medische behandeling, luchten in een menswaardige omgeving, het recht op een goede nachtrust, verantwoorde maaltijden en hygienische omstandigheden, met voeten worden getreden.

Karakter van het gevoerde gesprek:

Het gesprek is gevoerd met zowel Ahmed (originele naam), Afghaanse uitgeprocedeerde asielzoeker, en zijn belangenbehartigster, die zo vriendelijk is geweest mij in haar woning te ontvangen en eveneens zeer actief aan het gesprek heeft deelgenomen.

Groeiende het gesprek verheug ik mij over het feit, dat Ahmed in contact is gekomen met deze mevrouw en haar man, die zich op buitengewone wijze inzetten voor de humanitaire en juridische situatie van Ahmed en een aantal andere vluchtelingen en asielzoekers.

Het gesprek draagt een zeer ontspannen en aangenaam karakter, maar is voor ons alledrie, maar met name uiteraard voor Ahmed, slachtoffer van de humanitaire en juridische aspecten van het Nederlandse asielbeleid en in het bijzonder de vreemdelingenbewaring, zeer emotioneel.

Ik heb dan ook groot respect voor de uitstekende wijze, waarop hij zijn ervaringen heeft kunnen formuleren, die ik onderstaand zo overzichtelijk mogelijk heb trachten samen te vatten.

Hieronder volgen de ervaringen van Ahmed in Kamp Zeist en de bajesboten Rotterdam.

Kamp Zeist en bajesboten Rotterdam, voorportalen der wanhoop.

Ahmed maakt mij in het begin van het gesprek duidelijk, dat hij zowel gedetineerd is geweest in Kamp Zeist als de bajesboten Rotterdam.

In Kamp Zeist is hij ruim een maand in detentie geweest (vanaf 8-12-2005 tot 13-1-2006) en in de bajesboten Rotterdam [de Grote Boot] ruim vier maanden (vanaf 13-1-2006 tot 19-5-2006).

Hij ziet wel een verschil in behandeling in de respectievelijke detentiecentra.

Zo vertelt hij, dat hij de behandeling in de Rotterdamse bajesboot als relatief beter en humaner heeft ervaren dan Kamp Zeist.

Beschrijft hij de directeur van de bajesboot Rotterdam als relatief vriendelijk en gerelaxed, over de directeur van Kamp Zeist vermeldt hij, deze als buitengewoon onaangenaam te hebben ervaren.

A Plaatsing in isolatie in Kamp Zeist en de bajesboten Rotterdam:

Ook betreffende de plaatsing in isolatie is er een relatief verschil.

Wordt iemand in Kamp Zeist zonder enige verdere uitleg, zonder pardon in isolatie geplaatst, vaak om de meest triviale redenen en zonder kans op hoor en wederhoor (zoals het al dan niet geven van een schaartje aan een mede-gedetineerde of het doen van volgens de directie valse aangifte tegen een bewaker, die door gedetineerde wordt beschuldigd van het dealen in drugs in de detentieboot Rotterdam wordt een gedetineerde na een al dan niet gepleegd vergrijp opgeroepen voor een gesprek.

Tijdens dat gesprek wordt hem uitgelegd, dat hij in isolatie geplaatst dreigt te worden en wat de ''aanklacht'' is en krijgt hij de eerste keer een waarschuwing.

In het geheel is Ahmed in Kamp Zeist twee keer in isolatie geweest.

B Verschil in behandeling door de bewakers:

Ook is er een relatief verschil in de behandeling door de bewakers.

Zo heeft Ahmed de bewaking en bewakers in Kamp Zeist als uitgesproken onaangenaam en onsympathiek ervaren.

Van de kant van mevrouw van Beek (gefingeerde naam), de belangenbehartigster, was er een klacht tav het vaak onbeleefde gedrag van de telefoniste.

Wat bewaking in Kamp Zeist betreft, dient er echter een onderscheid gemaakt te worden (zoals mevrouw van Beek uitlegde) tussen de buiten en binnenbewaking.

De buitenbewaking, die door het beveiligingsbedrijf Securicor wordt verricht, is slechts gericht op contact met het bezoek voor de gedetineerden en verzorgt het vervoer van het bezoek, per busje, naar het gebouw waar de gedetineerden verblijven.

Er is verder geen contact tussen de buitenbewaking en de gedetineerden.

De buitenbewaking is eveneens verantwoordelijk voor de bewaking tijdens het bezoekuur en over het algemeen vriendelijk en redelijk aanspreekbaar.

De binnenbewaking echter heeft geen enkel contact met het bezoek en is slechts gericht op de bewaking van de gedetineerden.

In tegenstelling echter tot de buitenbewaking zijn deze binnenbewakers, althans in Kamp Zeist, volgens Ahmed en door talloze andere ex-gedetineerden bevestigde verklaringen, over het algemeen buitengewoon onaangenaam en onvriendelijk.

Ook verloopt de communicatie tussen de buiten- en binnenbewaking over het algemeen zeer slecht.

C Medische zorg:

Hoewel de medische zorg in zowel Kamp Zeist als de bajesboten Rotterdam slecht tot zeer slecht te noemen is, heeft Ahmed de medische zorg op de bajesboten als beter ervaren.

Dit kan echter samenhangen met het feit, dat door zijn belangenbehartigster mevrouw van Beek en haar man, die invloedrijk zijn in medische kringen, na zijn medisch-slechte behandeling in Kamp Zeist hadden gedreigd, de nodige klachtenprocedures in gang te zetten, hetgeen waarschijnlijk van invloed is geweest op zowel de vrij vriendelijke houding van de directeur bajesboten tegen Ahmed, alsmede zijn relatief goede toegang tot de medische zorg op de bajesboot Rotterdam.

Hij maakt echter wel de kanttekening, dat de toegang tot de medische zorg voor zijn mede-gedetineerden op de bajesboot veel problematischer was.

Betreffende de ''zorg'' in Kamp Zeist is hij ronduit zeer verbolgen en mi volkomen terecht

Ik zal eerst zijn eigen ervaringen weergeven en daarna het ''behandelingssysteem'' in het algemeen.

C 1: Medische ervaringen Ahmed in Kamp Zeist en isolatie:

Gebrek aan medische zorg en isolatie:

Isolatie:

Ahmed arriveerde dd 8-12 in Kamp Zeist met hevige kiespijn en gaf aan, dat zijn kies behandeld zou worden door een kaakchirurg, maar dat hij juist voor die behandeling was gearresteerd en naar Kamp Zeist was overgebracht.

Tegelijkertijd echter diende hij in Kamp Zeist een TBC-screening te ondergaan.

Ahmed gaf aan dat hij, hoewel deze reeds binnen de voorgeschreven tijd eerder had plaatsgevonden, bereid was deze opnieuw te ondergaan, mits de kies eveneens zou worden gecontroleerd en behandeld.

Deze redelijke eis werd echter afgewezen en hij kreeg als represaille 14 dagen isoleercel.

Omstandigheden in isolatiecel:

Ook zijn de omstandigheden in de isolatiecel, zowel in Kamp Zeist als in Rotterdam, mensonwaardig.

In Kamp Zeist zijn er tenminste 50 isolatiecellen waarvan sommige warm en andere koud zijn.

Onverschillig of er sprake is van een warme of koude cel, worden overdag de dekens ingenomen en pas 's avonds weer verstrekt.

Ook branden de lichten dag en nacht en is er continue camerabewaking.

Mevrouw van Beek stelt dat dat laatste niet onredelijk is, aangezien er vaak getraumatiseerde mensen in de isoleercel zitten, waarvan hun gedrag door de bewaking in de gaten gehouden moet worden.

Ahmed beaamt dat, maar stelt terecht, waarom dan, ondanks die intensieve bewaking, toch in een aantal gevallen om de twee uur mensen worden wakkergeklopt door de bewaking, die wil controleren of alles relatief goed met hen is, aangezien het toch ook op de camera te zien is.

In totaal heeft Ahmed in Kamp Zeist twee keer in isolatie gezeten.

Behandeling kiespijnproblemen Ahmed:

Overigens is een beschamend feit eveneens, dat hij gedurende de gehele detentie in Kamp Zeist niet voor zijn kiespijn is behandeld door een medisch deskundige.

Ook is deze spoedeisende klacht kennelijk niet door de medische dienst van Kamp Zeist (die overigens door bewakers en leiding zorgvuldig wordt afgeschermd, namen van artsen worden noch tegenover gedetineerden, noch belangenbehartigers, bekendgemaakt) overgedragen aan de medische dienst bajesboten Rotterdam, waardoor het verzoek om behandeling door de tandarts of kaakchirurg in Rotterdam weer onderaan de lijst werd geplaatst.

Gelukkig is er uiteindelijk ingegrepen door mevrouw van Beek en haar man, waardoor behandeling door een tandheelkundige deskundige (door hen privé geregeld) toch kon plaatshebben.

Behandeling Ahmed bij overbrenging naar ziekenhuis ivm TBC-screening:

Schandalig was eveneens zijn behandeling tijdens de toch door de leiding doorgezette TBC-screening.

Bij de overbrenging naar het ziekenhuis werd zijn mond afgeplakt en hij tevens geboeid en in deze toestand moest hij zowel, tussen zijn bewakers, zitten in de wachtkamer (uiterst vernederend voor hem) en werd hij eveneens gebracht naar de behandelkamer.

Terecht echter protesteerde het aldaar aanwezige medische personeel en werd zijn mond losgemaakt, alsmede zijn boeien.

Daarna vond de TBC screening op een voor een patient verantwoorde en fatsoenlijke medische wijze plaats.

Algemene medische ''zorg'' gedetineerden Kamp Zeist.

Van een medische zorg is op Kamp Zeist geen sprake.

Niet alleen is het niet gebruikelijk, dat er regelmatig doktersbezoek of spreekuur is, eveneens moeten gedetineerden bij aanwezige klachten soms twintig keer aan de bel trekken of moeten hun mede-gedetineerden net zolang protesteren en klagen, tot er uiteindelijk iemand komt kijken.

Zo is een Afrikaanse man pas na een acute blindendarmontsteking en talloze klachten en protesten van zijn mede-gedetineerden tegen het gebrek aan medische zorg, naar het ziekenhuis overgebracht.

De gebruikelijke ''behandelingsmethode'' is het verstrekken van paracetamol, zonder serieus onderzoek en het onderzoek, als het al plaatsvindt, bestaat uit het oppervlakkig voelen van de hals, of er sprake is van koorts en zo niet, dan blijft het erbij.

Ook op bellen en alarmeren wordt praktisch niet gereageerd.

D Algemene medische ''zorg'' gedetineerden Rotterdam

De medische zorg voor de gedetineerden Rotterdam is niet veel beter geregeld dan in Kamp Zeist, maar vanwege de dreigende klachtenprocedures van mevrouw van Beek en haar man, kreeg Ahmed, zoals reeds vermeld, relatief redelijke medische zorg en een toegankelijke ingang tot de medische dienst.

Een en ander gold echter niet voor zijn medegedetineerden op de bajesboot Rotterdam.

Ook had zowel in Kamp Zeist als de bajesboot Rotterdam met enige regelmaat verwisseling met medicijnen plaats, met alle te voorziene zeer nadelige gevolgen van dien.

E Bureaucratie en inhumane behandeling:

Ahmed is eveneens tenminste tijdens de bajesboot-detentie, een keer het slachtoffer geweest van zowel een inhumane behandeling, alsmede een bureaucratische nalatigheid mbt de verstrekking van de medicijnen.

Een en ander was te wijten aan een ''misverstand'' betreffende zijn uitzetting.

Hoewel de rechter in vonnis bepaald had, dat Ahmed nog niet uitgezet mocht worden vanwege ene voorlopige voorziening op medische gronden, werd hij toch tijdens de detentie op de bajesboot, ondanks zijn protesten, gereedgemaakt voor uitzetting naar Afghanistan. Dit zou plaatsvinden dd 1-3-2006.

Op Schiphol aangekomen, heeft hij vanaf half vier 's ochtends tot 8 uur 's avonds zonder eten en drinken in een arrestantenbusje gezeten.

Toen de aldaar aanwezige autoriteiten tot de conclusie kwamen, dat zijn ticket inderdaad was geannuleerd, werd hij uiteraard teruggebracht naar de bajesboot. Aldaar echter was hij reeds uitgeschreven, waardoor hij gedwongen was, zijn medicijnen opnieuw aan te vragen, hetgeen weer enkele dagen duurde.

Ondertussen echter diende hij voor de voortzetting van zijn rechtszaak in Amsterdam te zijn, alwaar hij overigens eveneens op inhumane wijze werd behandeld.

Toen hij aldaar arriveerde, werd hij hangende de zaak, vastgezet in een op het Gerechtshof aanwezige politiecel, waar hem noch eten, noch drinken werd verschaft. Het stuitende argument was, dat ''dit is niet onze verantwoordelijkheid''.

Echter, door de bureaucratische rompslomp rond zijn medicijnen, had hij deze nog steeds niet kunnen innemen, waardoor hij 's middags ter zitting niet in staat was, te reageren op de aan hem gestelde vragen.

F Kwaliteit eten:

De kwaliteit van het eten is zowel in Kamp Zeist als in de bajesboten ronduit slecht tot zeer slecht.

3 maal in de week wordt er slechts fruit verstrekt en twee liter melk per week.

Het was zelfs zo elementair in gebreke, dat er geen peper en zout werden verstrekt, alleen tegen betaling. Pas na aanhoudende klachten van de gedetineerden, die echter op de bajesboten met de bagatelliserende en euphemistische term ''bewoners'' worden aangeduid, werd er eindelijk peper en zout verstrekt.

G Hygienische omstandigheden:

Ahmed zat in de bajesboot met vier man in een cel.

Aangezien het bovenluik maar zeer mondjesmaat kon worden uitgeschoven, kan men zich de omstamdigheden voorstellen, wanneer vier mensen tegelijkertijd willen roken.

Verder is het in de cel aanwezige toilet enkele centimeters van de grond en is er bij het gebruik van het toilet geen enkele privacy, waardoor dit niet alleen zeer onaangenaam is voor alle gedetineerden, maar men zich eveneens de onaangename lucht kan voorstellen, die zich bij regelmaat in de cel verspreidt, alsmede de conflicten, die kunnen ontstaan, wanneer iedereen veelal tegelijk het eten in die ene magnetron wil opwarmen.

Versleten matrassen:

Ahmed bevestigt de door de RSJ (Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming) getrokken conclusie, dat er o.a. sprake is van versleten matrassen op de Rotterdamse bajesboten.

Hij voegt eraan toe, dat er gaten inzitten.

Uiteraard behoeft het geen betoog, dat, als er al geen sprake is van rugklachten onder de gedetineerden, er een gerede kans is, dat deze door dergelijke matrassen wel worden veroorzaakt.

H Voor en na het aan gedetineerden af te leggen bezoek:

Een eveneens belangrijk te vermelden feit is de gang van zaken tijdens en na het bezoek.

Zo is het de bezoekers niet toegestaan, eten of andere versnaperingen mee te nemen, ook niet wanneer het in een afgesloten verpakking zit. Wel is het geven van geld aan gedetineerden, na het invullen van een formulier, toegestaan. Eveneens is het mogelijk, tijdens het bezoek een blikje frisdrank of iets te eten te kopen voor de gedetineerden, maar dat moet dan ter plekke worden opgegeten en mag niet naar de cel worden meegenomen.

Na het bezoek: De stripshow:

Het stuitends acht ik nog, in dit verband de ''strippenshow''.

Na afloop van het bezoek moeten allle gedetineerden zich volledig, ter controle van de bewakers, uitkleden, ondanks het feit, dat er bij ieder bezoekuur vier bewakers aanwezig zijn.

I Zakgeld:

Een ander aspect is het ''zakgeld''.

Iedere gedetineerde krijgt per week 7,50 aan zakgeld Wanneer men echter bedenkt, dat een pakje cigaretten in de detentiewinkel 5 euro kost en een zalke chips 2,50, kan men zich een voorstelling maken van de te besteden hoogte van het bedrag, per week.

J Tijdstip Uitzettingen:

De uitzettingen vinden vrijwel altijd om half vier 's nachts plaats.

Een en ander gaat met een zodanig gerucht en lawaai gepaard, dat, wanneer er sprake is van uitzettingen, gedetineerden die ochtend pas tegen zes uur 's morgens weer de slaap kunnen vatten.

Aangezien 's morgens om kwart over acht de cellen opengaan, is het evident, dat gedurende een ''uitzettingsnacht'' gedetineerden de dupe zijn van een aanzienlijk slaaptekort.

Er zijn overigens geen vaste dagen, waarop de uitzettingen plaatsvinden.

K Dagprogramma bajesboten Rotterdam

Zoals reeds bekend en bevestigd door mevrouw van Beek, zitten de gedetineerden meer dan 18 uur op de cel. Eveneens is er slechts sprake van een uur luchten per dag, in een op een cel in Guantanamo Bay lijkende luchtkooi. Overigens is er eveneens in Kamp Zeist sprake van dergelijke luchtkooien.

Aangezien het luchten veelal 's ochtends plaatsvindt, maar eveneens in de middag kan plaatsvinden, betekent een en ander eveneens in de praktijk, dat wanneer er sprake is van een demonstratie tegen de bajesboten, zoals recentelijk dd 28-5, het luchten erbij inschiet.

Ik kan een en ander niet anders zien dan als een represaille tegenover de gedetineerden, aangezien het zeer wel mogelijk is voor directie en bewakers, een deel van de gedetineerden 's ochtends (wat vaak gebeurt) en na afloop van een demonstratie de overigen te laten ''luchten''.

Overigens zijn er, zoals reeds gezegd, geen vaste luchtingstijden en dat geldt evenzeer voor het zogenaamde ''recreatieprogramma'', hetgeen in de praktijk weinig tot niets om het lijf heeft.

De recreatie heeft slechts twee uren per dag plaats (in de regel), impliceert geen sport en andere recreatieve activiteiten, maar bestaat slechts uit het gezamenlijk in één of meerdere zalen de tijd doden met als enige afleiding onderlinge communicatie en een spelletje tafelvoetbal.

Dagprogramma:

Alsvolgt kan het dagprogramma er op de bajesboten Rotterdam uitzien, maar hiervan kan ook weer worden afgeweken, qua tijd en programma.

's Morgens om kwart over acht gaan de cellen open tot 10 uur recreatie.

11 tot 12 uur recreatie.

Luchten op wisselende tijden (zie hieronder).

Van dit programma kan echter eveneens worden afgeweken, zonder opgaaf van redenen. Zo is het evengoed mogelijk, dat het luchten 's morgens tussen 9 en 10 uur, tussen 10 en 11 uur of tussen 2 of 3 uur plaatsvindt.

De recreatietijd en periode wordt daaraan dan aangepast. Op Kamp Zeist wordt er meestal om 1 uur 's middags in de luchtkooi gelucht.

L Zelfmoordpogingen:

Het behoeft, bovenstaande lezend, geen verwondering te wekken, dat bij op een dergelijke wijze bejegende gedetineerden, die veelal eveneens vanwege eerdere slechte ervaringen met de consequenties van het Nederlandse asielbeleid, alsmede veelal in eigen land opgelopen zeer schokkende ervaringen, zodanig getraumatiseerd zijn, dat er met enige regelmaat zelfmoordpogingen onder gedetineerden, zowel in Kamp Zeist als in de bajesboten Rotterdam, plaatsvinden.

Een en ander wordt echter angstvallig door bewakers en directie stilgehouden, maar uit de aard der zaak wordt een en ander, of althans het vermoeden van dergelijke zelfmoordpogingen, toch onder gedetineerden bekend.

Een indicatie van een dergelijke eventuele zelfmoordpoging kan zijn een verscherpte nachtcontrole in de cellen, ook wanneer er geen sprake is van isolatie. Een en ander impliceert het om de twee uren wekken van de gedetineerden en extra observatie via het luikje door de bewakers.

M Schending briefgeheim advocaten:

Een zeer belangrijk punt dient bij dezen nog vermeld te worden: Ahmed heeft mij eveneens mededegeeld, dat niet alleen de reguliere post voor de gedetineerden wordt opengemaakt, maar eveneens de door de advocaten aan hun clienten op de boten gerichte brieven. Mevrouw van Beek heeft gesteld, dit zo snel mogelijk aan de advocaat van Ahmed mee te zullen delen.

Epiloog en verantwoording:

Het behoeft geen betoog, dat deze schending van tussen advocaat en gedetineerden-client bestaande vertrouwelijke informatie een grove schending is van de meest elementaire rechten van iedere client, gedetineerde of niet, op bescherming van deze vertrouwelijke gegevens. Wel vinden de bezoeken van advocaten aan de gedetineerden plaats volgens de principes van het functionele bezoek (een bezoek zonder aanwezigheid van de bewakers). Overigens dient eveneeens vermeld te worden, dat de tussen gedetineerden en de buitenwereld gevoerde gesprekken, worden afgeluisterd.

Ik hoop met dit verslag de belangrijkste aspecten te hebben aangestipt van de behandeling van de gedetineerden in vreemdelingenbewaring in Kamp Zeist en de Rotterdamse bajesboten.

Nadrukkelijk vermeld ik nog het stuitende aspect, dat de medische behandelaars van de gedetineerden, als er al sprake is van een medische behandeling, door bewakers en directie zorgvuldig van zowel gedetineerden als belangenbehartigers worden afgeschermd, waardoor het willekeurige karakter van de over het algemeen slechte tot zeer slechte medische behandeling, moeilijk aan de kaak kan worden gesteld. Zo worden namen van eventuele artsen over het algemeen niet vrijgegeven.

Het is evident, dat een en ander de rechteloosheid van de gedetineerden verder intensifeert, hetgeen in alle opzichten onacceptabel is.

Eveneens heeft Ahmed mij meegedeeld, dat vriendelijke en humane bewakers door een niet nader te controleren selectiesysteem worden ''weggewerkt'', waarschijnlijk doordat hun contract niet wordt verlengd of dat hun eigen onvrede met de behandeling van de gedetineerden, hetzij de groepsdruk van minder humane bewakers of de druk door de directie zo groot wordt, dat zij vanzelf wel opstappen Bij dezen mijn verslag van het gesprek met Ahmed en mevrouw van Beek.

Bovenstaande is een in mijn eigen bewoordingen weergegeven samenvatting van hetgeen Ahmed en mevrouw van Beek mij hebben meegedeeld.