Individueel

Wanneer
u inwoner bent van de gemeente Zeist of de gemeente Soest kunt u er bij
de gemeente (en de gemeenteraad) op aandringen dat de vergunningen voor
Kamp Zeist ingetrokken worden en dat er geen toestemming gegeven wordt
voor nieuwbouw van Detentiecentrum Zeist.

Bezoekgroepen

Er
zijn twee bezoekgroepen die op vaste tijden mensen die vastzitten in
Kamp Zeist bezoeken en een enkele keer bijvoorbeeld ook een activiteit
voor opgesloten kinderen mogen organiseren. Leden van bezoekgroepen moeten zich houden aan de regels van het detentiecentrum en mogen bijvoorbeeld geen informatie naar buiten brengen.

• Bezoekgroep
  Detentiecentrum Zeist van Humanitas Heuvelrug De bezoekgroep
  organiseert maandelijks activiteiten en tevens individueel bezoek. Zie:
  www.humanitasheuvelrug.nl Contact: 0343-523007, 06-49749200 of info@humanitasheuvelrug.nl
• Bezoekgroep
  Vredekerk Soesterberg Vrijwilligers bezoeken ondermeer de kerkdiensten
  in het Detentiecentrum en proberen kleding en dergelijke voor de
  vastzittende vluchtelingen te regelen. Contact: 06-53616331 of
  p.taai@12move.nl

Wakes

Onder
de leuze 'Geen strafblad geen cel' wordt er sinds eind 2005 door de
Werkgroep Kerkelijke Ondersteuning Vluchtelingenwerk van de lokale
afdeling van de Raad van Kerken een maandelijkse wake georganiseerd bij
Kamp Zeist voor de vrijlating van alle onschuldigen. Deze wakes worden
elke eerste zondag van de maand om 16:30 uur gehouden bij de hoofdpoort
aan de Richelleweg 13 te Soesterberg. Contact: 030-6975362

Komitee Sluit Kamp Zeist

Het
Komitee Sluit Kamp Zeist is een samenwerkingsverband van mensen uit
verschillende achtergronden dat zich specifiek richt op Kamp Zeist. Het
Komitee wil dat het huidige detentiecentrum gesloten wordt en dat er
geen nieuwbouw plaatsvindt. Daartoe houdt het zich bezig met lobby en
zaken als het uitdelen van flyers, het schrijven van stukken en het
organiseren van manifestaties. Contact: sluitkampzeist@puscii.nl

Anarchistische Anti-deportatie Groep Utrecht (AAGU)

Het
AAGU is een samenwerking van mensen die vanuit anarchistische
opvattingen staan voor open grenzen en zich verzetten tegen het huidige
Nederlandse vluchtelingenbeleid. Er werden wakes en directe acties
georganiseerd. Ook maakte het AAGU een flyer waarin de rechten van
illegaal gemaakte mensen staan opgesomd. Op dit moment participeren de
meeste betrokkenen bij het AAGU voornamelijk in het Komitee Sluit Kamp
Zeist. Contact: stopdeportatie@hypocrisy.org

Inleiding
Opsluiten van vluchtelingen Het verhaal van Ahmed Opsluiten van
kinderen Het verhaal van Hui Omstandigheden Detentiecentrum Zeist Het
verhaal van Faruk Brandveiligheid Aangehouden bij het doen van aangifte
Nieuwbouw

7 Vluchtelingenbeleid

Het Nederlandse vluchtelingenbeleid kenmerkt zich 7 door uitsluiting, opsluiting en uitzetting. Met name

onder minister Verdonk is dit beleid steeds harder en 8 onmenselijker geworden. Onschuldige mensen, waar

onder ook kleine kinderen, worden opgesloten enkel 9 omdat zij geen geldige papieren hebben. Steeds min

der mensen mogen in Nederland blijven en steeds meer

februari
2006 is bekend dat er ook kinderen worden vastgehouden. De
omstandigheden in Kamp Zeist zijn uitermate slecht. Rond een van de
twee barakken staat een vijf meter hoge muur en er is een zee van
prikkeldraad waarneembaar. Binnen is de situatie onaanvaardbaar. De
mensen zitten van 17:00 tot 8:00 uur in hun cel opgesloten.
Recreatiemogelijkheden zijn er niet en er kan maar ÈÈn uur per dag in
kooien worden gelucht. De mensen hebben nauwelijks toe-gang tot
juridische en medische bijstand.

de
informatie is gebaseerd op gesprekken met men-sen die in het
detentiecentrum hebben vastgezeten. Wij hopen dat deze brochure ook u
er van zal overtuigen dat Kamp Zeist zo snel mogelijk gesloten moet
worden. Op de laatste pagina vindt u informatie over en adressen van
een aantal groepen die zich inzetten voor de vluchtelingen in Kamp
Zeist en/of voor de sluiting van het detentiecentrum.

Wat kunt u doen?

Een uitgave van Komitee Sluit Kamp Zeist (KSKZ)
Tekst: Mark Akkerman
Op basis van bijdragen van: Brett, Ron Buijs,
Astrid Essed, Joke Kaviaar, Wessel Koopmans,
Paula St., Marjan van Weerd (Vluchtelingenwerk)
en Herman van Wietmarschen
Opmaak: Caroline Buiskool - BeeldBuis Grafische Vormgeving

Komitee Sluit Kamp Zeist
sluitkampzeist@puscii.nl
www.sluitkampzeist.nl

mensen worden uitgezet naar landen waar hen opslui

10

ting,
vervolging, honger of extreme armoede wacht. Zowel Human Rights Watch
als de Raad van Europa zijn bezorgd over de uitzetting van mensen naar
onveilige landen door Nederland. De Raad van Europa heeft vastgesteld
dat het Nederlandse beleid in strijd is met mensenrechtenverdragen en
het kinderrechtenverdrag. De Nederlandse regering legt deze
aanbevelingen echter naast zich neer. Mensen vluchten niet vrijwillig.
Zij ontvluchten hun land vanwege oorlog, hongersnood of het gebrek aan
vrijheid. Het is uitermate wrang dat deze mensen hier in een gevangenis
komen of weer teruggestuurd worden. Vaak wordt vergeten dat westerse
landen migratie mede veroorzaken door de ongelijke verde-ling van de
welvaart ten gunste van het westen. Onze welvaart is opgebouwd op de
uitbuiting en onderdrukking van mensen in de rest van de wereld! Daarom
is het niet verwonderlijk dat mensen vluchten naar landen waar ze het
beter zouden kunnen hebben. Hen deze mogelijkheden ontzeggen getuigt
van egoÔsme en hebzucht. Wij eisen de directe sluiting van alle
detentiecentra, te beginnen met Kamp Zeist. Nederland moet een gastvrij
land zijn waar mensen zich vrij kunnen vestigen.

Deze brochure

In
deze brochure vindt u informatie over Kamp Zeist. Waarom zitten mensen
daar opgesloten? Zitten er ook kinderen in Kamp Zeist? Wat zijn de
omstandigheden waaronder de gedetineerden moeten leven? Hoe zit het met
de brandveiligheid? En wat gaat er in de toekomst gebeuren? Een deel
van

Vaak geen uitzetting

Officieel
mogen vluchtelingen alleen opgesloten worden in afwachting van spoedige
daadwerkelijke uitzetting uit Nederland. In de praktijk vindt die
uitzetting vaak niet plaats, bijvoorbeeld omdat het land van herkomst
niet wil meewerken. Mensen belanden dan uiteindelijk weer op straat, na
een periode van gevangenschap die kan oplopen tot meer dan een jaar.

Vluchtelingendetentie in Nederland

Kamp
Zeist is niet de enige plek in Nederland waar dit gebeurt. Er zijn ook
detentiecentra in Roermond, Rotterdam (de zogenaamde bajesboten) en
Heerhugowaard. Daarnaast staan in Zaandam en in Dordrecht in totaal nog
eens drie bajesboten op het punt in gebruik genomen te worden. Andere
plekken waar vluchtelingen worden opgesloten zijn de uitzetcentra, op
Schiphol (Schiphol-Oost) en Rotterdam Airport (Zestienhoven), een
verwijdercentrum (Schiphol-West) en een tweetal 'gewone' gevangenissen,
in Tilburg en in Ter Apel. Een grote gevangenis in Alphen aan den Rijn
is op dit moment nog in aanbouw. Deze moet begin 2007 klaar zijn.

Bewaking

Bewaking
in Nederlandse gevangenissen wordt normaal gesproken gedaan door
medewerkers van de Dienst JustitiÎle Inrichtingen, die onder het
Ministerie van Justitie valt. Vooral in gevangenissen waar
vluchtelingen zitten opgesloten wordt echter ook steeds meer gewerkt
met personeel van particuliere beveiligingsdiensten.

Het
gaat hierbij om slecht opgeleide mensen, die op geen enkele wijze
geleerd is op een goede manier om te gaan met gevangenen, laat staan
met mensen in vreemdelingenbewaring, die lijden onder onzekerheid,
stress en mogelijk trauma's. In zaken die draaien om veiligheid,
waarbij de brandveiligheidsaspecten er uit springen, blijkt
bewakingspersoneel ernstig te kort te schieten. Kort gezegd weten de
meeste bewakers niet of nauwelijks hoe in het geval van brand te
handelen. Waar dat toe kan leiden, heeft de rampzalige brand in het
vertrekcentrum Schiphol-Oost in oktober 2005, waarbij 11 doden vielen,
duidelijk bewezen.

Brief van opgesloten kinderen

Defence
for Children kreeg in maart 2006 een kopie van de brief die kinderen
samen met hun lotgenoten vanuit detentiecentrum Zeist aan koningin
Beatrix had-den geschreven. Een fragment: “Hier worden we behandeld als
echte gevangenen, terwijl we dat niet zijn. We hebben hier geen
vrijheid. Je mag zelf niet eens bepalen wanneer je wilt gaan luchten.
We worden met onze ouders 2 keer per dag in de cellen opgesloten. De
eerste is 's middags om 5 uur tot 's ochtends om 8 uur. Waarom doen ze
dat ons aan? Wat hebben we verkeerds gedaan? De beveiligers zeggen: 'We
hebben daar niks mee te maken, we voeren alleen de regels uit'. De
omgeving en de sfeer is moeilijk voor ons. We horen thuis met leuke
sfeer en op school te zitten. De school is voor ons echt belangrijk.
Maandenlang geleden zaten we gewoon op onze school en nu hier. We
hebben allemaal heel veel gemist op school. Hier mogen we niet naar
school. We zijn het zat, moe en worden hier bijna gek. De tijd stroomt.
Geen kinderrechten staan voorop in Nederland. Wat hier gebeurt, is echt
een schandaal. Wij staan gelijk en hebben gelijke rechten. Wij willen
niet terug. Wij zijn maar kinderen die willen verder leren, studeren en
iets bereiken. Wij hebben jarenlang in Nederland zonder angst kunnen
leven en dat willen we zo houden. Het was heerlijk. Wij willen een
kansrijk leven net als alle andere kinderen in Nederland.”

Opsluiten kinderen gaat door

Minister
Verdonk kondigde enige tijd geleden aan naar 'andere oplossingen' te
gaan zoeken in plaats van het opsluiten van kinderen. Dit heeft er
echter nog niet toe geleid dat er geen kinderen meer opgesloten zitten
in vreemdelingenbewaring. In de toekomst zal dit waarschijnlijk ook
niet het geval zijn, want met steun van de meerderheid van de Tweede
Kamer blijft het opsluiten van kinderen mogelijk wanneer hun ouders
volgens de overheid onvoldoende meewerken aan hun uitzetting.

'Geen kind in de cel'

Ook
burgemeester Janssen van Zeist toonde zich bezorgd over de situatie van
de kinderen die opgesloten zitten in Kamp Zeist. Hij vroeg aan de
ministers Donner en Verdonk opheldering over deze situatie. Toen daarop
geen reactie kwam, ondertekende hij de petitie 'Geen kind in de cel'.
Bij die gelegenheid zei hij: “Ik ken de situatie in Soesterberg; daar
is geen speelweide buiten, daar staan buiten geen klimrekken, daar zijn
geen ontspannen uurtjes met aangepaste programma's. En mocht het toch
zo zijn, dan is het een kleine moeite voor de minister om daarover te
vertellen. Maar dat verhaal is me nog niet verteld. Ik houd dus mijn
zorg dat in een gesloten huis, een gevangenis, kinderen verblijven voor
niet bekende duur. Ik ben daar helemaal niet gerust op.” Later heeft
ook burgemeester Mangelmans van Soest, daartoe aangespoord door de
Raden van Kerken van Soest, Soesterberg en Zeist, de petitie 'Geen kind
in de cel' getekend. Zie voor meer informatie over 'Geen kind in de
cel':

Leefomstandigheden

In Kamp Zeist zitten tot zes mensen samen in cel van

Juridische en medische bijstand

De
toegang tot juridische en medische bijstand voor de gedetineerden in
Kamp Zeist is ronduit slecht. Er is geen juridisch spreekuur. Verder
heeft de directie van Kamp Zeist besloten de toegang van
Vluchtelingenwerk tot haar cliÎnten te beÎindigen. Voor velen betekent
dit dat zij niet de mogelijkheid hebben contact op te nemen met het
land van herkomst voor het verkrijgen van documenten en onvoldoende
inzicht hebben in de wijze, waarop zij hun vluchtredenen kunnen
onderbouwen. Wanneer gedetineerden al toegang hebben tot een advocaat,
blijkt deze vaak zijn werk niet goed te doen, zo is uit onderzoek
gebleken. En de advocaten die wel goed werk (willen) leveren, zitten
vaak tot over hun oren in de zaken. Gezondheidsklachten worden niet
serieus genomen en ongeacht de ernst van een klacht moet er drie dagen
gewacht worden op een verpleegkundige. Deze handelt bijna alle klachten
standaard af met een paracetamol. Een arts krijgen de gedetineerden
slechts bij zeer hoge uitzondering te zien.

Zelfmoordpogingen

Gezien de slechte omstandigheden waarin de men

30 vierkante meter, waar ze 16 uur per dagen in zit-sen in Kamp Zeist worden opgesloten, het gebrek

ten opgesloten. Alleen van 8.00 tot 12.00 uur en van aan goede begeleiding en zorg en de stress van de

13.00 tot 17.00 uur zijn de deuren van de cel open en onzekerheid waar zij in verkeren, is het niet verwon

kunnen de gedetineerden een kleine gang op. Er is derlijk dat er regelmatig zelfmoordpogingen onder

twee uur per dag de mogelijkheid om te luchten op nomen worden. Zulke pogingen worden standaard

een ommuurde binnenplaats. Verder zijn er nauwe-bestraft met plaatsing in een isoleercel.

lijks recreatiemogelijkheden. Ook voor kinderen zijn Een vrouw die een half jaar vastzat in Kamp Zeist vertel

er nauwelijks mogelijkheden om zich te vermaken. de later over haar zelfmoordpoging: “Ik wilde niet meer

Onderwijs ontbreekt vrijwel geheel, hoewel de opge-leven. Wat kon ik doen? Ik kon niet terug naar mijn land

sloten kinderen wel leerplichtig zijn. en ook niet in Nederland blijven. Zelfs niet naar een

ander land gaan. Ik werd gek van de opsluiting.”

Bewaking

In Vrij Nederland verschenen afgelopen jaar enkele

schokkende artikelen over de onverschillige

en

gewelddadige houding die bewakers op de detentie

boten in Rotterdam tegen opgesloten vluchtelingen

innamen. Ook de bewakers in Kamp Zeist zijn vol

gens vele ex-gedetineerden buitengewoon onaange

naam en onvriendelijk.

Straffen

Voor
het minste of geringste worden straffen opgelegd aan mensen die
vastzitten in Kamp Zeist. Een veel voorkomende straf is plaatsing in
een isoleercel. Dit gebeurt vaak zonder enige verdere uitleg, om de
meest triviale redenen en zonder kans op hoor en wederhoor. De
gevangenen mogen bijvoorbeeld niet op de grond zitten en niet tegen een
raam leunen. Na 9:00 uur mogen ze wel op bed liggen, maar niet onder de
dekens. Van dit soort “overtredingen” wordt meteen een rapport
opgemaakt. Na 3 rapporten en een gesprek met de directeur worden de
gevangenen bij een volgende “overtreding” in de isoleercel gegooid.

Onvoldoende geoefend

Kamp
Zeist blijkt ÈÈn van de meest onveilige complexen te zijn, zo toont de
inspectie aan. Tekortkomingen zijn bijvoorbeeld het onvoldoende oefenen
met het ontruimingsplan en het feit dat hulpdiensten niet goed weten
hoe snel zij de plaats van een brand kunnen bereiken. De inspectie
bezocht Kamp Zeist begin maart 2006. De laatste ontruimingsoefening was
toen ruim acht maanden daarvoor gehouden. In augustus 2005 had de
brandweer nog geconstateerd dat de geoefendheid van de bewaarders te
kort schoot. Dit was dermate ernstig dat er met maatregelen tegen het
detentiecentrum gedreigd was.

Weinig bekend over bouw

Van
de bouw van het centrum blijkt weinig op papier te staan en ook
rapporten over controle en aanpassing ontbreken. Het is daardoor
onduidelijk hoe het staat met de brandwerendheid en of de constructie
van het gebouw eventuele aanvullende brandwerende voorzieningen kan
dragen. Ook van de technische installatie is weinig bekend. Deuren
sloten niet toen de inspectie van VROM er was en of ze het nu wel doen
is onduidelijk. Nota bene is de oppervlakte van ÈÈn van de units 700 in
plaats van de maximum toegestane 500 m2, een overschrijding van 40 %.
De te grote unitoppervlakte was ÈÈn van de oorzaken waardoor de brand
in Schiphol-Oost zo snel om zich heen kon grijpen. Bovendien betekent
het dat er meer mensen in de betreffende unit zitten, die langer moeten
lopen om een uitgang te bereiken.

Snelheid belangrijker dan veiligheid

Burgemeester
Janssen van Zeist heeft, na het uitkomen van het rapport van de
VROM-inspectie, gezegd dat de gemeente door het Ministerie van Justitie
onder druk is gezet om in korte tijd meer cellen te bouwen in Kamp
Zeist dan volgens de vergunningen toegestaan was. De veiligheid stond
daarbij op de tweede plaats.

Al eerder twijfels over brandveiligheid

Al
eerder, in november 2002, verschenen in de pers berichten over twijfels
over de brandveiligheid in Kamp Zeist. De toenmalige burgemeester van
Zeist, de heer Boekhoven, zei destijds: Het alarm gaat zomaar af en
personeelsleden hebben onvoldoende kennis van procedures bij
brandalarm. Ze moeten een goede opleiding krijgen.” Het Ministerie van
Justitie meldde toen dat er al maatregelen waren genomen om de
brandveiligheid te vergroten. Inmiddels is dus gebleken dat deze
volstrekt ontoereikend waren.

Verbetering van de situatie?

Er
is ondermeer van de kant van de gemeente, na het wederom bekend worden
van de onveilige situatie, aangedrongen op verbetering van de
brandveiligheid. Daarnaast ook op het opstellen van en oefenen van
brandbestrijdings- en ontruimingsplannen. Burgemeester Janssen schreef
over het werk aan de verbetering van de situatie inzake de
brandveiligheid aan de gemeenteraad van Zeist: “U zult begrijpen dat
alle inspanningen zijn uitgegaan en nog steeds uitgaan naar de
brandveiligheid van het Detentiecentrum op Kamp van Zeist. Ondanks deze
inspanningen blijft het Detentiecentrum een kwetsbaar object. Een brand
met zekerheid uitsluiten is niet mogelijk.”

Slechte nazorg overlevenden
Schipholbrand

Een
deel van de mensen die de brand in Uitzetcentrum Schiphol-Oost wisten
te overleven, werden overgeplaatst naar Kamp Zeist. Van goede nazorg
was geen sprake. De schoonmoeder van een 33-jarige Nigeriaanse man die
in Kamp Zeist geplaatst was, vertelde: “Hij zat in een isoleercel omdat
er te weinig cellen waren. Een telefoonkaart kreeg hij niet, hij mocht
niet bellen. Het duurde uren voordat hij kon douchen. Hij heeft nog
steeds dezelfde kleren aan als na de brand.”

Aangehouden bij het doen van aangifte

Een
Soedanese jongeman, woonachtig in Soest, werd van een messteek gered
doordat een vriend van hem ertussen sprong. Zijn vriend werd zodoende
neergestoken. Gevlucht voor de dreigementen van de
dader zwierf de jongeman tien dagen door de straten waarna hij bij
Slachtofferhulp aanklopte. Deze 28-jarige jongeman leefde met een groot
dilemma. Hij wilde een goede daad verrichten en de geweldpleger
aangeven bij de politie. Hij wilde de samenleving beschermen tegen deze
man en toekomstige geweldplegingen voorkomen. Daarnaast wist hij dat de
politie hem zou kunnen aanhouden vanwege zijn illegale verblijf in
Nederland. Toch koos hij ervoor het goede te doen, en eind mei deze man
aan te geven. Deze goede daad werd niet beloond. De dienstdoende agent
van het politieburo Paardeveld in Utrecht bleek zijn werk heel serieus
te nemen, en tijdens de aangifte op zoek te gaan naar gegevens over de
jongeman. Waarom de agent dit deed is niet duidelijk geworden, het kan
gebaseerd zijn op de donkere huidskleur van de man, of gewoon
toevallige willekeur zijn geweest. Een agent hoeft slechts een
verdenking te hebben dat iemand illegaal is om onderzoek te
rechtvaardigen. Het resultaat is dat niet de geweldpleger maar de
aangever werd aangehouden. Twee weken heeft hij in een politiecel van
het buro Paardeveld opgesloten gezeten, waarna hij is overgeplaatst
naar Kamp Zeist. Daar zit hij nu in afwachting van een eventuele
uitzetting naar een land van herkomst. Niet de geweldpleger werd
bestraft, maar de aangever van het geweld. 1 juni 2006 vond de
rechtszaak plaats over de rechtmatigheid
van de aanhouding. Advocaat Boumanjal vind de hele zaak te gek voor
woorden. ’Straks kunnen mensen geen aangifte meer doen omdat ze bang
zijn om het land uitgezet te worden. Dit is een kwestie van de openbare
orde,’ pleitte hij in de rechtbank te Amsterdam. ’Iemand die geen vlieg
kwaad doet, die een goede daad verricht door aangifte te doen van een
geweldsdelict, wordt hier bestraft. Dat kan toch niet de bedoeling
zijn.’ De rechtbank oordeelde anders. De aanhouding was toch rechtmatig
en de jongeman moet uitgezet worden. Met de uitspraak van de rechtbank
is de mogelijkheid van mensen zonder verblijfsvergunning veilig
aangifte te doen van criminele zaken verleden tijd geworden.