Mensen zonder verblijfsvergunning mogen geen vrijwilligerswerk doen, Rechter houdt vast aan boete voor humanitair project

Utrecht, 27 juli 2010
Persbericht STIL

Mensen zonder verblijfsvergunning mogen geen vrijwilligerswerk doen
Rechter houdt vast aan boete voor humanitair project

De Utrechtse Stichting Lauw-Recht, solidariteitsorganisatie voor vluchtelingen en migranten zonder verblijfsvergunning is het niet eens met de uitspraak van de rechtbank Utrecht dat humanitair vrijwilligerswerk door mensen zonder verblijfsvergunning niet is toegestaan. Volgens de rechter verbiedt de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) dit soort activiteiten. Het kan volgens STIL echter nooit het doel van de wetgever zijn mensen die te goeder trouw handelen te criminaliseren en de Wav daarvoor oneigenlijk in te zetten.

In april 2007 deed de vreemdelingenpolitie met de arbeidsinspectie een inval in restaurant Grenzeloos, een project van STIL in café Averechts in de Vogelenbuurt in Utrecht. Hier kookten koks zonder verblijfsvergunning elke dinsdag, al acht jaar lang. Een veilige ontspannings- en ontmoetingsplek voor mensen met en zonder papieren die bij iedereen, ook bij overheid en politiek bekend was en al die tijd werd gedoogd en met rust gelaten. De onmiddellijke consequentie van de inval was desastreus. Twee koks werden zes en acht maanden onder zeer slechte omstandigheden in vreemdelingenbewaring gezet. Een van hen overleed naderhand aan hartklachten. De derde kok werd gelukkig na een nacht vrijgelaten en heeft nu een verblijfsvergunning in het kader van de pardonregeling.
STIL en Averechts kregen na de inval een boete waarbij gesuggereerd werd dat er sprake was van uitbuiting, zwart werk, belastingontduiking en slechte arbeidsomstandigheden; misstanden waarvoor de Wav is ingesteld. Beide organisaties zijn echter non-profit. STIL legde zelfs geld toe op het project. De boete per organisatie bedroeg 24.000 euro; 8000 per kok, samen bijna een halve ton.

De inval veroorzaakte veel beroering en protesten in het land. Er werden zelfs Kamervragen gesteld. Tegen elke verwachting in verloren STIL en Averechts de bezwaarprocedure tegen de beschikking van de Arbeidsinspectie. De rechter heeft nu in de beroepszaak niet anders geoordeeld. Dat is zeer betreurenswaardig omdat het niet aangaat kwetsbare mensen die in een precaire positie zitten hun laatste restje waardigheid te ontnemen. De Wav wordt gebruikt als middel om mensen zonder papieren op te jagen en te criminaliseren.
De consequentie van deze uitspraak zal zijn dat tientallen projecten, die erop gericht zijn mensen zonder papieren via zinvol vrijwilligerswerk een veilige plek en psychosociale ondersteuning te bieden, om zeep worden geholpen. Stil overweegt in hoger beroep te
gaan.