Interview Hans de Smeth in Straatnieuws

Klik 2x voor groot:

Kamperen in de stad

:

Occupy Utrecht ziet met angst en beven de weekeindes tegemoet

Occupy London moet van de rechter het tentenkamp binnenkort opbreken, de bewoners
van Occupy Utrecht mogen van de gemeente in ieder geval tot Koninginnedag blijven.
Het is niet de kou die deze winter de voornaamste overlast vormt, maar het dronken
uitgaanspubliek. Een pallet, twee straatstenen en een man van 120 kilo belandden
intussen op de tenten.

Damesondergoed

Het is maandagmiddag twaalf uur. Occupy Utrecht op de Ganzenmarkt moet nog op gang
komen: de bewoners laten zich niet buiten zien. Na enige tijd verschijnt er een hoofd buiten
het tentzeil: "Hans de Smeth zoek je? In de tent hiernaast." De Smeth is verpleegkundige van
beroep en coördineert Occupy Utrecht. De Rotterdammer heeft momenteel geen vaste woon-
of verblijfplaats. Hij verontschuldigt zich voor de vertraging: "Op maandag beginnen we iets
later omdat veel winkels dan nog gesloten zijn en er nog weinig publiek is." Zittend op zijn
stretcher rolt hij een sjekkie en neemt een slok van zijn koffie. Het is waterkoud in de tent.
Een elektrisch kacheltje verdrijft de kilte. De stroom is afkomstig van kraakpand Ubica aan de
overkant. Het bescheiden onderkomen van De Smeth wordt opgefleurd door damesondergoed
aan een waslijn: Grinnikend: "Gekregen van passerende vrouwen die dachten dat ik wel wat
warmte kon gebruiken." Vijftien weken bivakkeert hij nu in deze legertent die voor 25 euro
bij Marktplaats op de kop is getikt. De Smeth: "Als doorwinterde kampeerder zie ik er de
gein wel van in om de strijd met de weergoden aan te gaan." Dat de voorspelde horrorwinter
vooralsnog is uitgebleven doet hem deugd, al houdt hij een slag om de arm: "De meeste
elfstedentochten zijn in februari geweest."

Hooligans

Samen met Paul uit Ierland en de Griek Zacharias houdt De Smeth de boel gaande bij de
Utrechtse afdeling van Occupy. Een beweging die spontaan ontstond in New York op 14
oktober 2011 als reactie op de bankencrisis en het bonussysteem. Een paar dagen later
sloegen sympathisanten van Occupy een kamp op in de binnenstad van Utrecht. De dagelijkse
beslommeringen van de huidige bewoners bestaan uit het informeren van geïnteresseerde
bezoekers over de ideeën van Occupy, discussiëren, vergaderen, lezen, een beetje opruimen
en koken. Met Oud en Nieuw werd het kamp tijdelijk opgebroken vanwege het vuurwerk.
Regelmatig lopen andere steunbetuigers het kamp binnen, zoals Skinny, een wat schuchtere
medewerker van de weggeefwinkel. Hij vindt de ideeën van Occupy Utrecht wel okay, zo
vertelt hij, maar zelf gebruikt hij andere methodes om veranderingen door te voeren. Welke
dat zijn wil hij niet zeggen. Ook Mike uit Polen wipt vaak even binnen. Hij werkt in een
Utrechts restaurant en prijst de intelligentie en de geestelijke frisheid van de tentbewoners. De
Pool vertelt dat er momenteel overleg plaatsvindt met de gemeente over een andere plek voor
het kamp: "Hooligans" verstoren in het weekeinde de rust.

120 kilo

Het is bepaald rumoerig rondom het tentenkamp op de vrijdag- en zaterdagnacht. De
Smeth: "Het stomdronken uitgaanspubliek baart ons grote zorgen. Zo is mijn tent
opengesneden en heb ik een fles, twee straatklinkers en een pallet naar mijn hoofd gekregen.
Ook is er een vent van ongeveer 120 kilo boven op mijn tent gesprongen. Dat is niet fijn
wakker worden, kan ik je zeggen." Extra versterking komt er in het weekeinde dan ook van
enkele andere sympathisanten. Door rustig te blijven en te praten lukt het de bewoners soms
om het agressieve publiek op afstand te houden. Maar vaak worden haringen eruit en tenten
omver getrokken en dan is er ook nog veel verbaal geweld. Volgens De Smeth is het in de
veertien andere Nederlandse Occupy-steden hetzelfde verhaal. Veiligheidshalve overwegen
de bewoners nu om de boel op te breken en te verkassen naar een andere plek. Ook is het
mogelijk dat er een centraal kamp komt op het Malieveld in Den Haag. De gemeente heeft
Occupy Utrecht (informeel) toestemming gegeven om tot Koninginnedag op de Ganzenmarkt
te blijven, maar het is maar de vraag of niet voor die tijd de maat vol is.

Willekeur

Een beveiligingscamera is op de tenten gericht en bij ernstige overlast kunnen de bewoners
112 bellen. De Smeth is kritisch over het optreden van het agentenkorps: "Na weer een
incident vertelde een agent ons dat we maar beter konden vertrekken. Dat mag hij denken,
maar zeker niet uitspreken want we hebben de volledige steun van de gemeente." Afgelopen
weekeinde was het opnieuw raak: "Een dronken passant begon aan de tent te sjorren. Nadat
we 112 hadden gebeld is hij opgepakt en afgevoerd door de politie. Ik moest meteen aangifte
doen, maar wilde de overige bewoners niet in de steek laten. Toen er vervolgens weer heibel
was bij de tenten kwam de politie niet opdagen omdat ik geen aangifte had gedaan!" De
Smeth vindt het optreden van de politie getuigen van willekeur: "Ik heb het vermoeden dat
agenten uit Utrecht ons steunen in tegenstelling tot politiemensen die niet uit deze regio
komen."

Verbodsbord

Een vijftal tenten in de binnenstad trekt natuurlijk ook mensen aan zonder een dak boven
hun hoofd. De Smeth: "In de eerste week kwamen veel daklozen af op onze drank. Dat
vonden we best gezellig. Wel moesten ze helpen met opruimen en het plein vegen." Een
andere voorwaarde was dat daklozen een eigen tent meebrachten: De Smeth: "We zijn geen
dagopvang of overloop van de sleep-inn." Na een paar biertjes en jointjes was er echter bij
de meeste daklozen niet veel meer over van het Occupy-gevoel en ontstond er wel eens
enige overlast. Nu is het zo geregeld dat daklozen met bier niet langer welkom zijn. Er heeft
zelfs een poosje een verbodsbord gehangen. De Smeth: "Het gaat met horten en stoten en ze
mekkeren wel eens wat, maar over het algemeen houden ze zich nu rustig."

Bordeaux

Hoe lang wil hij zelf nog blijven? De Smeth: "Dat hangt af van de bereidwilligheid van de
mensen in het kamp. De Griekse jongen moet binnenkort naar zijn moeder in Duitsland en
dan zijn we nog maar met zijn tweeën, met een persoon extra voor de nachtdienst. Actie
voeren kan dan nog wel, maar tegenover het nachtelijke publiek is dat een probleem." Hij
mist zijn werk als verpleegkundige. Af en toe draait hij een dienst via een uitzendbureau om
voor even een financiële buffer te hebben. Voordat De Smeth zich bij Occupy voegde werkte
hij in een ziekenhuis. Ook zette hij zich in voor daklozen en verslaafden. Soms verricht hij
nu wat hand- en spandiensten binnen het kamp. Zijn toekomst is ongewis: "Misschien vertrek
ik naar een plek waar het rustiger is. Of ik stop er helemaal mee." Lachend: "Of ik sluit ik
me aan bij Occupy in Bordeaux. Ik ben francofiel en het weer is daar in ieder geval een stuk
beter!"

Voor meer info over Occupy Utrecht: http://www.occupyutrecht.nl/

© Machiel Coehorst, Straatnieuws